Gal Vihara, Buddyjska świątynia skalna w Polonnaruwa, Sri Lanka

Gal Vihara to świątynia buddyjska w Polonnaruwie na Sri Lance z czterema posągami Buddy wykutymi z tej samej granitowej skały. Kompleks leży na skraju obszaru leśnego i pokazuje oprócz leżącej postaci trzy inne przedstawienia w pozycjach siedzącej lub stojącej.

Król Parakramabahu I (1153–1186) kazał w XII wieku wyciąć skalną ścianę i zbudować Uttararamę, co odnotowuje Cūḷavaṃsa. Zwołał tam mnichów, by pogodzić trzy wspólnoty, i kazał wyryć kodeks postępowania na wypolerowanej skale między grotą a stojącą figurą. Miejsce porzucono wraz z upadkiem Królestwa Polonnaruwy. W 1820 r. brytyjski oficer Fagan przybliżył je Zachodowi.

Nazwa Gal Vihara, „skalny klasztor”, upowszechniła się dopiero w XX wieku; pierwotnie miejsce nazywało się Uttararama, „północny klasztor”. Część badaczy i miejscowych opowieści utożsamia stojącą figurę z mnichem Anandą, inni z Buddą. Wypolerowana skalna ściana między grotą a stojącym posągiem nosi wyryty przez Parakramabahu I kodeks postępowania mnichów.

Odwiedzający muszą zdjąć buty przed wejściem na platformę przed rzeźbami i trzymać ramiona zakryte. Obszar świątyni leży dość odosobniony w obrębie parku archeologicznego, więc rower lub tuk-tuk ułatwia zwiedzanie.

Stojąca postać trzyma ramiona skrzyżowane na piersi, gest który niektórzy badacze przypisują uczniowi Anandzie zamiast samemu Buddzie. Pierwotnie przed każdym wizerunkiem stała mała ceglana osłona, ale te teraz zniknęły.