Polonnaruwa, Starożytna buddyjska stolica w Prowincji Północno-Centralnej, Sri Lanka

Polonnaruwa to rozległe stanowisko archeologiczne w prowincji Północno-Centralnej na Sri Lance, obejmujące pozostałości świątyń, pałaców królewskich i średniowiecznych struktur zarządzania wodą. Kompleks rozciąga się na kilka kilometrów kwadratowych i obejmuje świątynie skalne oraz monumentalne posągi Buddy wyrzeźbione w granicie.

Polonnaruwa powstała najpierw jako posterunek wojskowy królestwa syngaleskiego. Dynastia Ćolów przemianowała ją na Jananathamangalam po inwazji na Anuradhapurę w X wieku. W 1070 roku Vijayabahu I wyparł Ćolów i uczynił Polonnaruwę swoją stolicą. Jego wnuk Parakramabahu I (pan. 1153–1186) kazał zbudować zbiornik irygacyjny Parakrama Samudra i większość widocznych dziś zabytków.

Pochodzenie nazwy Polonnaruwa jest nieznane; jej tamilska forma Pulainari pojawia się w inskrypcjach Czolów, a nazwa może pochodzić od Pulastya nagara, miasta mędrca Pulastyi. Pod panowaniem Czolów przemianowano je na Jananathamangalam, a późniejsze zapisy Jayabahu I nazywają je Vijayarajapuram. Makaki czubate zamieszkują ruiny od czasów osadnictwa ludzkiego i nadal się tam rozwijają.

Zwiedzający powinni przybyć wcześnie rano, aby uniknąć upału, i nosić wygodne buty, ponieważ ścieżki między zabytkami są długie. Wypożyczenie roweru pomaga pokonać duże odległości na terenie obiektu.

Rankot Dagoba należy do najwyższych murowanych struktur tego typu na Sri Lance i została zbudowana całkowicie bez zaprawy. Robotnicy użyli zamiast tego specjalnej warstwy gliny między cegłami, która trzyma do dziś.