Khuchap Monastery, Średniowieczny klasztor w gminie Marneuli, Gruzja

Klasztor Khuchap stoi u stóp góry Lalvar, około 1 km od najbliższej wioski. Jego otoczony murem zespół zawiera kopułowy kościół z pierwszej połowy XIII wieku, zbudowany ze złotego i winnego kamienia z bogato rzeźbionym bębnem, a także ruiny kościoła salowego z V–VI wieku oraz ślady cel i refektarza.

Najstarszy kościół kompleksu, jednonawowa bazylika, został zbudowany w IX-X wieku i początkowo służył jako klasztor obrządku ormiańskiego. W XIII wieku, pod panowaniem Zakarian, został przekształcony w klasztor chalcedoński. Główny kościół kopułowy pochodzi z XIII wieku, a klasztor został później opuszczony po najazdzie wroga. W 1905 roku powstał tam rosyjski prawosławny klasztor żeński, który działał do 1935 roku, kiedy to zakonnice zostały wygnane i osiedliły się w pobliskiej wsi Akhkerpi.

Nazwa Khuchap pochodzi, według Ivane Dżawachiszwilego, od arabskiej liczby mnogiej słowa hadżib, oznaczającego odźwiernego lub strażnika bramy. Klasztor był gruzińskim prawosławnym domem Bogurodzicy Iwerskiej; w 1905 roku powstał tam rosyjski prawosławny klasztor żeński, który działał do 1935 roku, gdy zakonnice wygnano i osiadły w pobliskim Achkerpi, urządzając kaplicę w jednym z domów.

Klasztor leży 1 km od najbliższej wsi Akhkerpi, u stóp góry Lalvar, i dociera się do niego pieszo. Miejsce znajduje się blisko granicy armeńskiej, gdzie w 2005 r. odnotowano ostrzał ekipy telewizji gruzińskiej; część źródeł mówi o przesunięciu granicy o 300 m, inne o 400 m. Przed wyjazdem sprawdź aktualną sytuację na granicy.

Inskrypcja fundatora na ścianie cerkwi została zatarta przez Ormian w XIX wieku, a wewnątrz zachowały się gruzińskie litery asomtawruli. W 2005 roku ormiańscy strażnicy graniczni ostrzelali gruzińską ekipę telewizyjną filmującą klasztor; według doniesień granicę przesunięto o 300–400 metrów na korzyść Armenii.