Olous, Stanowisko archeologiczne w Elounda, Grecja.

Olous to zatopione starożytne miasto Eloundy, położone w zatoce przed przesmykiem łączącym półwysep Spinalonga z wybrzeżem Krety. Widoczne pozostałości to rozproszone podstawy murów na dnie morskim, które pływacy dostrzegają pod powierzchnią zatoki Eloundy.

Olous znamy głównie z inskrypcji i monet datowanych na lata 330–280 p.n.e. W 260 r. p.n.e. miasto weszło w skład Knossos, a w 201 r. p.n.e. zawarło sojusz z Rodos, zanim dostało się pod panowanie Lato; dekret z 134 r. p.n.e. wyznacza Knossos na rozjemcę w sporach między Olous i Lato. W 1960 r. grecki historyk Anastasios Orlandos odkrył wczesnochrześcijańską bazylikę z V wieku, której mozaikowa posadzka wymienia imiona fundatorów.

Olous bił własne monety, większość z Artemidą Britomartis i Zeusem z orłem lub delfinem albo ośmioramienną gwiazdą i napisem OLOUNTION. Drewniany posąg Britomartis w jej świątyni miał wyrzeźbić Dedal. W Luwrze przechowywany jest list opisujący porozumienie Olous z innymi miastami Krety i istnienie świątyni Asklepiosa.

Snorkeling w zatoce Elounda oferuje najlepsze widoki na zatopione pozostałości, ponieważ woda jest wystarczająco płytka, aby wyraźnie widzieć struktury. Dostępność zależy od warunków pogodowych i poziomu wody, dlatego warto sprawdzić warunki lokalne przed wizytą.

Wczesnochrześcijańska bazylika na półwyspie Spinalonga pochodzi z V wieku n.e. i została odkopana w 1960 roku przez greckiego historyka Anastasiosa Orlandosa. Mozaika podłogowa w jednej z naw bocznych wymienia fundatorów, którzy sfinansowali kościół, a znaleziona tam inskrypcja w dialekcie doryckim odpowiadała fragmentowi, który Henri van Effenterre udokumentował w apsydzie w 1937 roku.