El Cimatario National Park, Park narodowy na południe od Santiago de Querétaro, Meksyk

El Cimatario to park narodowy na terenie wulkanicznym, gdzie rosną suche lasy, krzewy kaktusów i pastwiska. Wysokość sięga około 2.400 metrów, tworząc różne strefy krajobrazowe na całym terenie.

Ślady archeologiczne na Cerro del Cimatario pochodzą z lat 350 p.n.e.–0, gdy przedhiszpańska ludność doliny czciła tu bóstwa strzegące upraw. Po podboju korona hiszpańska wydała dekret o ochronie, lecz drewno z góry posłużyło na drzwi, okna i belki budowli Querétaro, a ponownie w 1867 r. na linię telegraficzną do San Luis Potosí. W 1446 r. walczyli tu wojownicy acolhua z Mexikami i Purépechami; w 1821 r. rozegrała się bitwa „trzydziestu przeciw czterystu”. Alfonso Adame Negrete, pierwszy nowoczesny ekolog stanu, doprowadził do dekretu z 21 lipca 1982 r.

Nazwa Cimatario to zhiszpanizowana forma słów simaethe (kojot) i iro (samiec) z języka chichimeca-jonaz. Przedhiszpańscy mieszkańcy doliny widzieli w tym wzgórzu siedzibę bóstw opiekujących się uprawami, a znalezione tam ślady archeologiczne datuje się na lata 350 p.n.e.–0. Jedna z dróg w parku nosi imię Alfonso Adame Negrete, pierwszego nowoczesnego obrońcy przyrody w stanie.

Park leży na południe od Santiago de Querétaro, między gminami Querétaro i Huimilpan. Personel liczący około 15 osób tworzą inżynier leśnik, przewodnicy, kierowca, lekarka weterynarii oraz całodobowa ochrona i straż leśna. Ścieżki przemierza się głównie w weekendy, a deszcze skupiają się od czerwca do września, średnio 549,3 mm rocznie.

Nazwa Cimatario to hiszpańska adaptacja słów chichimeca-jonaz simaethe (kojot) i iro (samiec), czyli kojot płci męskiej. Ślady na wzgórzu datuje się na lata 350–0 p.n.e., gdy mieszkańcy doliny wiązali szczyt z bóstwami strzegącymi upraw.