Santa Maria Capua Vetere Mithraeum, Podziemna rzymska świątynia w Santa Maria Capua Vetere, Włochy.

Mitreum w Santa Maria Capua Vetere to podziemna świątynia rzymska w pobliżu amfiteatru kampanskiego. Schody prowadzą do wąskiego przedsionka; po prawej łuk otwiera apparitorium, po lewej prostokątną komorę o długości około 12 metrów i szerokości 3 metrów, ze sklepieniem kolebkowym i świetlikami. Wzdłuż ścian biegną kamienne ławy, a na końcu ołtarz poprzedza fresk Tauroktonii. Sklepienie pomalowano na żółto z zielonymi i czerwonymi sześcioramiennymi gwiazdami, każda z błyszczącą pastą szklaną w środku.

Świątynia została zbudowana w II wieku i służyła jako miejsce spotkań wyznawców kultu Mitry, którzy gromadzili się w tajnych podziemnych pomieszczeniach. Kiedy archeolodzy odkryli ją ponownie w 1922 roku, znaczna część malowanej dekoracji i kamiennego wyposażenia była nadal na swoim miejscu.

Nazwa sanktuarium pochodzi od Mitry, bóstwa czczonego przede wszystkim przez rzymskich żołnierzy i rzemieślników. Do dziś można zobaczyć dwie długie kamienne ławy wzdłuż ścian, na których wyznawcy siedzieli ramię w ramię podczas rytualnych posiłków.

Obiekt znajduje się pod ziemią, z niskimi sufitami i wąskimi przejściami, dlatego zaleca się solidne obuwie i ostrożne poruszanie się. Warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia, ponieważ dostęp może być ograniczony, a zwiedzanie z przewodnikiem ułatwia zrozumienie malowideł i układu przestrzeni.

Kolebka była pomalowana na żółto i pokryta licznymi zielonymi i czerwonymi gwiazdami, w których środku znajdowała się błyszcząca pasta szklana, zapewne naśladująca rozgwieżdżone niebo w blasku pochodni. Archeolodzy znaleźli też na ścianach dziwne znaki, których dotąd nie odczytano.