Oratorio della Grotta, Renesansowe oratorium w Urbino, Włochy

Oratorio della Grotta, zwane też Grotte del Duomo, leży pod katedrą w Urbino: cztery kaplice wzniesione między XVI a XVII wiekiem otwierają się na długi korytarz, do którego schodzi się 46 stopniami z Loggia del Grano. Główna kaplica, przebudowana w formach neoklasycznych przez Giuseppe Valadiera po trzęsieniu ziemi w 1789 roku, ma sklepienie kolebkowe ze stiukowymi symbolami Męki i pięć żyrandoli z weneckiego szkła z Murano.

Podziemne pomieszczenia powstały w latach osiemdziesiątych XV wieku podczas budowy katedry, aby wypełnić pustkę między jej absydą a zboczem wzgórza; pierwsze dwa służyły jako magazyny stajni sąsiedniego Palazzo Ducale. Na początku XVI wieku książę Guidobaldo I da Montefeltro przekazał pierwsze dwa pomieszczenia, a biskup Gabrielli trzecie, bractwu założonemu przez ojca Girolamo Recalchiego z Werony, Compagnia dell'Humiltà, które urządziło je jako trzy kaplice i znalazło w nich piętnastowieczny krucyfiks uważany za cudowny. Około połowy stulecia przeniesiono wejście na obecne miejsce pod Loggia del Grano, a w 1655 roku bractwo przyłączono do Arciconfraternita del Santissimo Crocifisso di San Marcello w Rzymie.

Bractwo gromadzące się w tym miejscu odgrywało w wieczór Wielkiego Piątku sceny Męki oraz Starego i Nowego Testamentu. Nazwę wzięło od uznanego za cudowny XV-wiecznego krucyfiksu, znalezionego podczas prac w kaplicach. W 1636 roku Urban VIII przyznał wspólnocie przywilej uwalniania jednego skazańca każdego Wielkiego Czwartku, na zmianę z Bractwem San Giuseppe.

Wejście prowadzi przez Loggia del Grano, a nie przez portal katedry; czterdzieści sześć stopni schodzi do korytarza, przy którym mieszczą się cztery kaplice i Giro del Perdono. Oratorium jest otwarte dla zwiedzających i wchodzi w skład Museo diocesano Albani.

Podczas II wojny światowej oratorium przechowywało dzieła ze skarbca bazyliki św. Marka w Wenecji, w tym Pala d'Oro, chroniąc je przed bombardowaniami i grabieżą niemiecką. Obecne wejście znajduje się pod Loggia del Grano, której jedno przęsło zamurowano, gdy w połowie XVI wieku przeniesiono tam portal.