Sant'Agata, Średniowieczny kościół we Florencji, Włochy

Sant'Agata to kościół przy Via San Gallo we Florencji, zbudowany w 1592 r. na koszt Lorenza Pucciego i zaprojektowany przez malarza Alessandra Alloriego. Manierystyczna fasada nosi zatarty herb Puccich z pietra bigia, a drewniane skrzydła portalu ukazują szczypce i piersi z męczeństwa św. Agaty. Wnętrze ma podwyższony chór mniszek nad nawą, a w prezbiterium znajduje się Wesele w Kanie Alloriego (1592–1600) w monumentalnej drewnianej ramie.

Klasztor został założony około 1185 roku i gościł dwanaście żeńskich zakonów, w tym mniszki Sant'Agata od 1211 do 1286 roku oraz kamaldolki z Bibbieny po bitwie pod Campaldino w 1289 roku. Kościół zbudowano w 1592 roku na koszt Lorenzo Pucciego według projektu Alessandro Alloriego. Klasztor został zniesiony w 1808 roku, przywrócony po 1814 roku, a od 1861 roku kompleks służył jako szpital wojskowy Królestwa Włoch, podczas gdy kościół pozostał przy diecezji.

Nazwa pochodzi od świętej Agaty, której męczeństwo przedstawiono jako szczypce z piersiami na drewnianych skrzydłach portalu, prawdopodobnie zaprojektowanych przez Alloriego. Wnętrze ma podwyższony chór mniszek umieszczony nad nawą i zwrócony ku ołtarzowi, rzadkie rozwiązanie wciąż widoczne.

Kościół znajduje się przy Via San Gallo, natomiast dawny kompleks klasztorny mieści dziś Szpital Wojskowy Sant'Agata, z wejściem od Via Cavour. Diecezja Florencji otwiera kościół tylko z okazji specjalnych wydarzeń, więc w zwykłe dni zwiedzanie nie jest możliwe.

Drewniane skrzydła portalu, prawdopodobnie zaprojektowane przez Alessandra Alloriego, przedstawiają szczypce z piersiami, narzędzie męczeństwa św. Agaty, obok tarcz z herbami Puccich. Zniszczony herb Puccich nad portalem wykuto z pietra bigia, kamienia zużywającego się szybciej niż typowa dla Florencji pietraforte, dlatego towarzyszący mu napis jest dziś prawie zatarty.