Gnomon of Saint-Sulpice, Instrument astronomiczny w kościele Saint-Sulpice, Francja

Gnomon w Saint-Sulpice to przyrząd astronomiczny rozciągający się przez transept kościoła. Mosiężna linia osadzona w białym marmurze biegnie po posadzce z północy na południe; światło Słońca wpada przez okrągły otwór w południowym witrażu na wysokości 25 metrów i tworzy tarczę, która przecina linię w prawdziwe południe. Na północnym końcu stoi obelisk z jasnego kamienia na marmurowej podstawie, oświetlany u szczytu w przesilenie zimowe.

Jean-Baptiste Languet de Gergy, proboszcz w latach 1714–1748, zlecił budowę gnomonu, aby ustalić dokładny czas astronomiczny i bić w dzwony o właściwej porze. Angielski zegarmistrz Henry Sully wytyczył linię południka w posadzce, ale zmarł w 1728 roku przed ukończeniem dzieła; Obserwatorium Paryskie dokończyło je rok później. W 1742 roku Languet de Gergy wznowił projekt z Pierre'em Charles'em Le Monnierem, aby ustalić datę Wielkanocy, a od 1744 roku Le Monnier wykorzystywał go do badania nachylenia ekliptyki.

Łacińska inskrypcja na podstawie obelisku, „Ad Certam Paschalis Æquinoctii Explorationem”, podaje cel przyrządu: dokładne określenie daty równonocy paschalnej, a tym samym Wielkanocy. Linia południkowa nie jest południkiem paryskim z 1667 r., który przebiega kilkaset metrów dalej na wschód, przez Obserwatorium Paryskie.

Południk biegnie po posadzce transeptu: marmurowa płyta na południowym końcu, obelisk na północnym i okrągły otwór na wysokości 25 metrów w południowym witrażu. Szukaj małej tarczy światła przecinającej mosiężną linię w prawdziwe południe, najlepiej widocznej w słoneczne dni. Ta linia to nie południk paryski, który leży kilkaset metrów na wschód.

Obelisk na północnym końcu stoi tam tylko dlatego, że bez niego światło przesilenia zimowego padłoby na podłogę około 20 metrów za ścianą kościoła. Jego szczyt jest oświetlony przy najniższym południowym słońcu 17°42′, a kwadratowa marmurowa płyta na południowym końcu wyznacza wysokość przesilenia letniego 64°35′.