Wielka Ławra, Prawosławny monastyr na Górze Athos, Grecja

Wielka Lawra to klasztor bizantyjski na Górze Athos z głównym kościołem, wieloma kaplicami, budynkami mieszkalnymi, ogrodami i umocnionymi murami. Kompleks rozciąga się po górzystym terenie jako jedna z największych wspólnot monachicznych w tym oddalonym rejonie.

Klasztor założono w 963 roku przez Atanazego Athonitę w miejscu antycznego miasta Akrothooi; finansował go cesarz Nicefor II Fokas, a Jan I Tzimiskes podwoił później cesarską dotację. Splądrowany podczas IV krucjaty w 1205 roku, doświadczył najazdów piratów i trzęsień ziemi; w 1575 roku patriarcha Jeremiasz III przywrócił regułę cenobityczną. W 1980 roku powrócił do życia wspólnotowego.

Nazwa klasztoru pochodzi od greckiego lavra, typu klasztoru o luźniejszej wspólnocie; stare dokumenty nazywają go też „Ławrą Czarnych” i „Ławrą kyra Atanazego”. Jego święto przypada 5 lipca, w dzień św. Atanazego. W refektarzu freski przedstawiają greckich filozofów, m.in. Platona, Sokratesa, Pitagorasa i Arystotelesa, obok świętych.

Dostęp ograniczony jest do odwiedzających mężczyzn, którzy muszą uzyskać wcześniejszą zgodę od władz Góry Athos. Odległa lokalizacja wymaga starannego planowania i przygotowań przed wizytą.

Biblioteka przechowuje około 2116 rękopisów, 20 000 drukowanych książek i 100 rękopisów w językach obcych oraz osiem map z Kodeksu Coislin z VI wieku. Wśród dokumentów jest akt z lutego 1016 roku podpisany przez przełożonych klasztorów atoskich, w tym ihumena klasztoru rosyjskiego, z początku panowania Jarosława Mądrego.