Luna Jacal, Przygraniczna siedziba w Parku Narodowym Big Bend, Stany Zjednoczone.

Luna Jacal to jacal, tejańskie mieszkanie przystosowane do pustyni, w Parku Narodowym Big Bend. Zbudowany około 1890 roku, ma niski mur z piaskowca i wapienia o wysokości około 1,2 m, z rozwidlonymi słupami wstawionymi pionowo w ściany, podtrzymującymi słupy dachowe. Dom opiera się o duży głaz, a cięższa linia słupów biegnie wzdłuż całego jacalu. Dach, niegdyś z gałęzi okotillo obciążonych ziemią i kamieniami, jest obecnie zastąpiony nieodpowiednim dachem z cementu gruntowego.

Gilberto Luna zbudował tę rezydencję około 1900 roku i mieszkał tam do 1947 roku, uprawiając ziemię nad Alamo Creek i hodując kozy w regionie. Długie zajmowanie budynku pokazuje jego skuteczność jako domu w tym odległym obszarze przez znaczną część XX wieku.

Nazwa jacal pochodzi z języka nahuatl (xacalli) i oznacza przedhiszpański typ mieszkania; jacal Gilberta Luny opiera się o wielki głaz, a rozwidlone żerdzie wmurowane w niskie ściany podtrzymują belki dachowe. Cięższy rząd żerdzi biegnie przez całą długość, a pierwotny dach z gałęzi ocotillo, obciążony ziemią i kamieniami, zastąpiono dachem z cementu zmieszanego z ziemią.

Rezydencja jest dostępna szlakiem turystycznym przez pustynię, ale wędrówka jest wyczerpująca i wymaga dużo wody i ochrony słonecznej. Odwiedzający powinni chodzić na pieszą wycieczkę wcześnie rano lub późnym popołudniem, aby uniknąć intensywnego upału w południe.

Jacal opiera się na dużym głazie, a przez całą jego długość biegnie cięższy rząd słupów; pierwotny dach z gałęzi ocotillo, obciążony ziemią i kamieniami, zastąpiono dachem z cementu i ziemi. Gilberto Luna zmarł tu w 1947 roku w wieku 108 lub 109 lat. Budynek odrestaurowano w 1971 roku i ponownie ustabilizowano w 1983 roku.