Khoranashat, Średniowieczny klasztor w Chinari, Armenia

Khoranashat to kompleks monastyczny na zachodnim zboczu zalesionej góry, 2,5 km na północny wschód od Chinari. Jego główny kościół, Surb Astvatsatsin, to sala kopułowa o wymiarach 12,7 na 11 metrów, z wnętrzem na planie krzyża i dwukondygnacyjnymi pomieszczeniami bocznymi. W skład kompleksu wchodzą też kościoły Surb Kiraki i Surb Chgnavor, gawit oraz budynki pomocnicze.

Klasztor został zbudowany w latach 1211-1251 pod kierunkiem Vardapeta Vanakana i służył jako ośrodek produkcji rękopisów i nauczania religijnego. Jego budowa przez kilka dziesięcioleci odzwierciedla stopniowy rozwój tego ważnego miejsca religijnego.

Główny kościół wykazuje tradycyjne ormiańskie cechy architektoniczne, w tym ośmiokątny bęben, stożkowatą kopułę i szczegółowe prace kamieniarskie. Te wybory projektowe były powszechne w strukturach religijnych regionu i pozostają widoczne dzisiaj.

Khoranashat leży około 100 metrów od granicy azerbajdżańskiej, a ostatnie 1500 metrów drogi z Chinari trzeba przejść w pochyleniu, by nie być widocznym dla przeciwnika. Drogę poprawiono w 2019 roku po zajęciu dwóch nowych pozycji granicznych. Drzwi cerkwi są zwykle zamknięte na klucz; otwierają się co roku 2 maja na liturgię, w której uczestniczą mieszkańcy Chinari, Aygedzoru i Artsvaberdu.

Ewangeliarz przepisany niegdyś w Choranaszacie, powstały najpewniej w dawnym Arcachu-Utyku, zawiera wersję Ostatniej Wieczerzy niemającą znanego odpowiednika; dziś przechowywany jest w Halle w Niemczech. Historyk Kirakos Gandzaketsi mieszkał w klasztorze w latach 1215–1225 i opuścił go wraz z Vanakanem Wardapetem podczas najazdu wojsk chorezmszacha Dżalal ad-Dina.