Katedra św. Mikołaja w Czeskich Budziejowicach, Katedra katolicka w Czeskich Budziejowicach, Republika Czeska.

Katedra św. Mikołaja to trójnawowy barokowy kościół obok Czarnej Wieży w Czeskich Budziejowicach. Ołtarz główny, drewniana konstrukcja Leopolda Huebera, pochodzi z 1785 roku i mieści olejny obraz z 1648 roku ze św. Mikołajem wskrzeszającym dwoje zmarłych dzieci, pędzla miejscowego J. Bachmanna. Dwukondygnacyjna fasada w typie włoskim, przebudowana w latach 1686-1688 ze stiukami Santina Cereghettiego, jest jedyną zachowaną wczesnobarokową fasadą w mieście.

Kamień węgielny położono około 1265 roku, krótko po założeniu miasta, a ołtarz główny poświęcono w 1297 roku, gdy budowla była jeszcze nieukończona. Pożar w 1641 roku pozostawił jedynie przypory prezbiterium; odbudowa prowadzona przez Giovanniego Cipriana i Francesca Canevallego w latach 1641–1649 nadała kościołowi barokową formę. W 1785 roku przekształcono wnętrze, gdy kościół stał się katedrą nowej diecezji czeskobudziejowickiej.

Katedra jest poświęcona św. Mikołajowi z Miry, którego wczesnobarokowa rzeźba sztukatorska dłuta T. Zeisla stoi w niszy fasady między św. Wacławem a św. Auracjanem. Obraz ołtarza głównego z 1648 r. autorstwa J. Bachmanna przedstawia Mikołaja wskrzeszającego dwoje martwych dzieci, a w nawie północnej znajduje się ołtarz św. Anny (1771) z relikwiarzem św. Auracjana, współpatrona Czeskich Budziejowic.

Katedra stoi tuż za północno-wschodnim narożnikiem placu Přemysla Otakara II; sąsiednia Czarna Wieża pełni funkcję jej dzwonnicy, a przed kościołem stoi pomnik biskupa Jana Valeriána Jirsíka. Otaczający go cmentarz zlikwidowano w 1784 roku, dlatego dziś do świątyni wchodzi się bezpośrednio z placu.

Wykopaliska z lat 2010-2012 we wnętrzu kościoła poprzedziły badania Muzeum Południowoczeskiego z lat 2001-2005 na terenie dawnego cmentarza, zlikwidowanego dekretem Józefa II w 1784 r. Razem odsłoniły kaplicę, grobowce i groby; mur cmentarny nosił niegdyś stacje drogi krzyżowej.