Kadarchy monument, Pomnik pasterza w Kyzyle, Rosja

Pomnik Kadarchy znajduje się w pobliżu lotniska i przedstawia pasterza w tradycyjnym stroju tuva otoczonego białymi kamieniami. Te kamienie symbolizują stada, które były i pozostają istotne dla regionu.

Źródła nie podają daty wzniesienia ani zmiany nazwy Kyzylu; pomnik stoi na niewielkim stożkowatym wzgórzu przy 9. km drogi Kyzyl–Erzin, naprzeciw lotniska w Kyzyle. Po ustawieniu uznano pasterza za niepełnego bez zwierząt, dlatego wokół rozłożono ponad sto kamieni i pomalowano je na biało, aby wyobrażały stado owiec. Uchodzi za jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków Tuwy.

Pasterz nosi ton, ciepły tuwiński płaszcz, i spiczastą czapkę, a u pasa wiszą mu nóż i krzesiwo. Jego rozpostarte ramiona opierają się na lasce, a wzrok sięga daleko. Po drugiej stronie drogi bije źródło Tos-Bułak, które Tuwijczycy nazywają arżaan i uważają za lecznicze.

Pomnik jest dostępny i łatwy do osiągnięcia z lotniska lub podczas eksploracji okolicy. Najlepsze wizyty odbywają się w ciągu dnia, gdy szczegóły rzeźby i otoczenie są wyraźnie widoczne.

Kamienie dodano po ustawieniu pasterza: uznano, że stoi bez stada, więc wokół wzgórza rozłożono ponad sto kamieni i pomalowano je na biało, by wyobrażały owce. Pasterz ma na sobie ton, watowany tuwiński płaszcz, a u pasa nóż i krzesiwo.