Cheder lake, Chronione jezioro w Tuwie, Rosja.

Jezioro Cheder leży 45 km na południe od Kyzyłu, w Kotlinie Tuwyńskiej, w zamkniętym obniżeniu na wysokości 706 m. Jego brzegi są płaskie, nagie i bezdrzewne, z niewielkim lasem wokół osady uzdrowiskowej na zachodnim brzegu. Na południowym brzegu uchodzi mały strumień, a jezioro zasilane jest wodami gruntowymi.

Od 1932 roku nad jeziorem działa uzdrowisko wykorzystujące jego solankę i muł do zabiegów. Solanka, gorzko-słony roztwór, którego głównym składnikiem jest siarczan sodu, ma skład podobny do solanki uzdrowiska Shira. Jesienią i zimą z solanki wytrącają się sole, takie jak mirabilit i tenardyt.

Nazwa Cheder pochodzi od tuwińskiego słowa oznaczającego „wystarczyć” lub „dotrzeć”. Tuwyńczycy nazywają jezioro höl, stąd Cheder-Höl. Od 1932 roku na brzegu działa uzdrowisko, którego gorzko-słona solanka i szare błoto, bogate w siarczan sodu, służą do zabiegów.

Jezioro Cheder leży 45 km na południe od Kyzyłu, na wschód od jezior Chadyn, Kak-Chol i Dus-Chol oraz na północ od jeziora Czagytaj. Na zachodnim brzegu stoi osada uzdrowiskowa z niewielkim lasem; pozostałe brzegi są nagie i łagodnie nachylone. Przy południowym brzegu wpada mały strumień.

Solanka to gorzko-słony roztwór, którego mineralizacja wzrasta od około 80 g/l przy południowym brzegu do 200 g/l; dominuje siarczan sodu, obecne są potas, fluor, jod i stront. Jesienią i zimą wytrącają się sole, m.in. mirabilit i tenardyt. Dno i brzegi tworzy szare lub szaroczarne muły o miąższości 0,2–2 m.