Pakhkal-Kaya, Góra i ruiny warownego klasztoru na Krymie

Pakhkal-Kaya to ruina ufortyfikowanego klasztoru na bezleśnym szczycie o wysokości 1138 m między masywami Czatyr-Dag i Demerdżi, na wschód od przełęczy Angarskiej. Strona północna była chroniona murem z dużych bloków zlepieńca na zaprawie wapiennej, z bramą, do której prowadziła starożytna droga. Wewnątrz znajdują się fundamenty jednonawowej cerkwi z jedną absydą o powierzchni około 70 m² oraz kilku małych budynków.

Oleg Dombrowski po raz pierwszy zbadał ruiny w 1966 roku i przypuszczał, że warowny klasztor strzegł dawnej drogi ze stepów przez Angara-Bogaz na południowe wybrzeże Krymu. Wykopaliska w latach 2010. odsłoniły jednonawową cerkiew z jedną absydą o powierzchni około 70 m², być może wzniesioną na pogańskiej świątyni z III–V wieku. Osada istniała w IX–X wieku i ponownie od XIII wieku do tureckiego podboju Krymu w 1475 roku.

Nazwa Pakhkal-Kaya pochodzi od góry; warowny klasztor występuje w źródłach także jako Pangalos, Endek-Kaja i Indek-Dag. Archeolodzy wiążą to miejsce z drogą przez przełęcz Angara-Bogaz na południowe wybrzeże, a źródło Indek-Czokrak u podnóża skały służyło zapewne jako zaopatrzenie w wodę. Znaleziska z wykopalisk są typowe dla średniowiecznych klasztorów Krymu.

Ścieżka na górę jest wąska i skalista, wymagająca solidnych butów i ostrożności na nierównym terenie. Weź ze sobą dużo wody i poświęć czas na powolne badanie terenu, ponieważ w pobliżu nie ma sklepów ani urządzeń, gdzie można by się zaopatrzyć.

Duże bloki zlepieńca z muru obronnego prawdopodobnie wywieźli żołnierze w latach 1824–1826 na budowę drogi na południowe wybrzeże, dlatego mur nie przetrwał. Wykopaliska w latach 2010. odsłoniły tylko cerkiew, jednonawową z jedną absydą, o powierzchni około 70 m², i pozwoliły przypuszczać, że wcześniej stała tu pogańska świątynia z III–V wieku.