Famedio, Monument pamięci w Montenero, Livorno, Włochy

Famedio di Montenero to około pięćdziesięciometrowy portyk z dziewięcioma łukami pełnymi na toskańskich pilastrach, stojący na placu przed sanktuarium Madonna delle Grazie. Łuki zamykają żeliwne kraty z warsztatu Fratelli Gambaro, a taras na szczycie nie jest już dostępny.

Pięciołukowy portyk rozpoczęto w 1794 roku za opata Rodesindo Marcucciego jako schronienie dla pielgrzymów, a prace przerwano podczas okupacji napoleońskiej. Około 1853 roku za opata Vitaliano Corellego dodano cztery łuki, dzięki czemu loggia liczy dziewięć łuków. 5 października 1873 roku burmistrz Federigo De Larderel przeznaczył ją na miejsce pamięci znakomitych mieszkańców miasta, przyjmując szczątki Francesca Domenica Guerrazziego wobec ponad 9000 osób.

Nazwa famedio, zaproponowana przez Francesca Domenica Guerrazziego, oznacza „świątynię sławy”. Od 5 października 1873 roku, gdy szczątki Guerrazziego złożono tu wobec 9 tysięcy osób, loggia przechowuje groby livorneńczyków, m.in. malarza Giovanniego Fattoriego (od 1908) i aktora Ernesta Rossiego (od 1928). Innych, w tym Pietra Mascagniego i Amedea Modiglianiego, upamiętniają tablice, ale nie są tu pochowani.

Loggia stoi na placu bezpośrednio przed sanktuarium Madonna delle Grazie, do którego prowadzą duże schody. Taras na szczycie portyku nie jest udostępniony do zwiedzania. Budowla została odrestaurowana i ponownie otwarta dla publiczności 23 września 2021 r., więc niektóre części mogą być jeszcze zamknięte z powodu konserwacji.

W 1873 roku przejście z schronienia dla pielgrzymów na oficjalny pomnik zostało zaznaczone ceremonią, która przyciągnęła tysiące uczestników. Wydarzenie to zapoczątkowało nową erę dla tego miejsca, które od tego czasu pozostało ważnym miejscem pamięci dla miasta.