Palazzo della Sapienza, Pałac renesansowy w centrum Rzymu, Włochy

Palazzo della Sapienza to prostokątny pałac w rzymskiej dzielnicy Sant'Eustachio, zbudowany wokół dużego dziedzińca wewnętrznego. Jego cztery skrzydła — dwa dłuższe na północy i południu, dwa krótsze na wschodzie i zachodzie — otaczają dziedziniec, z portykami i loggiami Giacoma della Porty z trzech stron oraz ścianą w formie eksedry z czwartej. Główne wejście od zachodu wieńczy trójkątny fronton i architraw z inskrypcją dla papieża Sykstusa V (1586).

W 1562 roku Guidetto Guidetti zbudował sale w prawym skrzydle; w 1577 Grzegorz XIII zlecił Giacomo della Porcie zjednoczenie rozproszonych rzymskich szkół, a ten zaprojektował prostokątny pałac wokół dziedzińca. Borromini ukończył skrzydło północne i zamknął dziedziniec kościołem Sant'Ivo alla Sapienza w latach 1632–1667. Uniwersytet opuścił budynek w 1935 roku, a obecnie mieści się w nim Archiwum Państwowe w Rzymie.

Nazwa pochodzi od łacińskiej sentencji wykutej nad głównym wejściem, „Initium sapientiae timor Domini”, zaczerpniętej z Księgi Przysłów; oficjalnie budynek nazywał się Studium Urbis. Fasada od strony dziedzińca nosi herby papieży, którzy finansowali prace: smoka Boncompagnich, lwa Perettich, smoka i orła Borghesów, pszczoły Barberinich oraz góry z gwiazdą Chigich.

Pałac ograniczają Piazza Sant'Eustachio, Corso del Rinascimento, Via degli Staderari, Via dei Sediari i Via del Teatro Valle. Główne wejście znajduje się po stronie zachodniej, pod trójkątnym frontonem; stamtąd dochodzi się na dziedziniec i do kościoła Sant'Ivo alla Sapienza, zamykającego stronę wschodnią. Kompleks mieści dziś Archiwum Państwowe Rzymu.

Wewnętrzna elewacja od strony dziedzińca nosi w okrągłych niszach herby papieży, którzy wspierali prace: smoka Grzegorza XIII Boncompagniego, lwa Sykstusa V Perettiego, smoka i orła Pawła V Borghese, pszczoły Urbana VIII Barberiniego oraz góry i gwiazdę Aleksandra VII Chigiego.