Palazzo Colonna Barberini, Narodowy pałac archeologiczny w Palestrinie, Włochy

Palazzo Colonna Barberini to palazzo w Palestrina, wzniesione bezpośrednio na ruinach starożytnego sanktuarium Fortuny Primigenii, mieszczące dziś Narodowe Muzeum Archeologiczne w Palestrina. Budowla rozciąga się na kilku poziomach odpowiadających naturalnemu zboczu wzgórza, łącząc rzymskie mury z późniejszymi konstrukcjami średniowiecznymi i nowożytnymi.

Sanktuarium Fortuny Primigenii, na tarasach którego stoi palazzo, zostało wzniesione w schyłkowym okresie republiki rzymskiej i przyciągało pielgrzymów z całych środkowych Włoch. W XVII wieku rodzina Colonna sprzedała posiadłość Barberinich, którzy przekształcili ją w szlachecką rezydencję.

Nazwa pałacu przypomina Colonnów, którzy wznieśli jego pierwotny rdzeń, oraz Barberinich, którzy kupili go w 1630 roku i posiadali do końca II wojny światowej. Kardynał Francesco Barberini kazał tu w 1640 roku umieścić mozaikę nilową. Na drugim piętrze sala Trofeów zachowuje malowany fryz z pejzażami i motywami klasycznymi, trofeami, kariatydami i telamonami.

Pałac należy do państwa włoskiego i od 1956 roku mieści Narodowe Muzeum Archeologiczne w Palestrinie, więc cały budynek jest publiczny i nie ma żadnego skrzydła Barberinich. Wejście prowadzi z drogi na dolnej terasie po dwubiegowych schodach na caveę antycznego teatru, w której środku stoi XV-wieczna studnia. Fasada podąża za krzywizną rzymskiego portyku, który wchłania.

Muzeum przechowuje tzw. Mozaikę Nilową, duże mozaikowe posadzki z I wieku p.n.e. przedstawiające Nil podczas wylewu, z egipskimi krajobrazami, zwierzętami i postaciami oddanymi z dużą dokładnością. Odkryto ją właśnie tutaj w Palestrina i jest jedną z największych zachowanych mozaik starożytnych.