Antica basilica di San Giovanni Battista, Bazylika mniejsza w Monza, Włochy

Antyczna bazylika San Giovanni Battista w Monzy już nie istnieje: została rozebrana między XIII a XIV wiekiem, aby ustąpić miejsca obecnemu Duomo. Źródła pisane opisują kościół trzynawowy z czworobocznym atrium, prawdopodobnie na planie krzyża z trzema absydami. Z lombardzkiej budowli pozostały dwie marmurowe płyty z wyrytymi krzyżami, wmurowane w fasadę Duomo po lewej stronie portyku, oraz ponad dwudziestometrowa wieża na wschód od zakrystii, używana jako dzwonnica do 1606 roku.

Założona około 595 roku przez królową Teodolindę jako kaplica pałacowa jej rezydencji w Monzy, bazylika była już konsekrowana w 603 roku, gdy opat Secondo z Non ochrzcił w niej Adaloalda, syna królowej. Teodolinda i Adaloald zostali tam pochowani, w 628 i 626 roku. Rozebrana między XIII a XIV wiekiem wraz z pałacem, ustąpiła miejsca obecnemu Duomo.

Bazylika została zburzona między XIII a XIV wiekiem; jej miejsce znajduje się pod obecnym Duomo. Monza, choć należy do archidiecezji mediolańskiej, obchodzi ryt rzymski: ryt akwilejski używany od czasów Teodolindy został zniesiony w 1596 roku przez patriarchę Francesca Barbaro na synodzie w Udine. Paweł Diakon podaje, że Rodoald, który otworzył grób ojca Rotariego, był za każdym razem uderzany w gardło, gdy próbował wejść.

Bazylika już nie istnieje: została rozebrana między XIII a XIV wiekiem i zastąpiona obecnym Duomo. To, co pozostało, znajduje się w Duomo i wokół niego: trzy wczesnośredniowieczne groby pod szklaną płytą w posadzce lewej nawy, dwie marmurowe płyty z graffiti i krzyżami wotywnymi wmurowane w fasadę na lewo od portyku oraz dachówki przechowywane w Museo del Duomo.

Na wschód od obecnej zakrystii stoi ponad dwudziestometrowa wieża, najważniejsza zachowana pozostałość zespołu longobardzkiego, być może pałacu królewskiego Teodolindy. Do 1606 roku służyła jako dzwonnica. Dwie marmurowe płyty z wyrytymi krzyżami wotywnymi są wmurowane w fasadę katedry, na lewo od portyku.