Antinum, Stanowisko archeologiczne w Civita d'Antino, Włochy.

Antinum to starożytne miasto Marsów, którego teren leży pod dzisiejszą Civita d'Antino w dolinie Roveto. Zachowało się około 1300 metrów poligonalnych murów z wapienia z pierwszej połowy V wieku p.n.e. ze wszystkich stron poza wschodnią, gdzie obronę stanowiły strome ściany wąwozów. W środku dwa mury z opus reticulatum z późnej Republiki nazywane są Terme; forum między kościołem Santo Stefano, palazzo Ferrante i bramą północną zaginęło.

Antinum było ważnym ośrodkiem italskiego ludu Marsów od I tysiąclecia p.n.e. aż do podporządkowania Rzymowi w późnym IV wieku p.n.e. Stało się wtedy rzymskim municipium, którego mieszkańcy nosili nazwę Marsi Antinates, i rozwijało się nieprzerwanie przez kolejne stulecia. W średniowieczu akropol przekształcono w cytadelę wokół wieży zwanej później Torre dei Colonna, w historycznym centrum dzisiejszej Civita d'Antino.

Marsowie Antinates pozostawili inskrypcje w języku marsyjskim, w tym Brąz z Antinum, dedykację dla bogini Vesuny znalezioną na stanowisku lub w jego pobliżu. Nazwa Antinum przetrwała w dzisiejszej Civita d'Antino, a średniowieczna wieża Colonna stanęła na starożytnym akropolu.

Stanowisko znajduje się na wysokości 904 metrów, co oznacza, że potrzebne są solidne obuwie i czas na eksplorację. Odwiedzający powinni wiedzieć, że szczątki rozrzucone są na terenie i chodzenie może być wymagające.

Wśród znalezisk z Antinum jest Brąz z Antino, inskrypcja w języku marsyjskim z dedykacją dla bogini Vesuny. To jedno z nielicznych pisemnych świadectw Marsów, ludu italskiego podbitego przez Rzym pod koniec IV wieku p.n.e.