Katla, Wulkan podlodowcowy w południowej Islandii

Katla to podlodowcowy wulkan pod lodowcem Mýrdalsjökull w południowej Islandii, zbudowany z bazaltu i riolitu. Kaldera rozciąga się na dziesięć kilometrów szerokości i leży pod grubą warstwą lodu, która ukrywa skały wulkaniczne poniżej.

Wulkan jest aktywny od około 2920 roku przed Chrystusem i przeżył w tym czasie ponad dwadzieścia dużych erupcji. Ostatnia wielka erupcja w 1918 roku stopiła lód i stworzyła nowe lądy wzdłuż południowego wybrzeża Islandii.

Nazwa Katla to żeńska forma islandzkiego słowa ketill („kocioł”), odnoszącego się do kształtu wulkanu; Katla jest też popularnym islandzkim imieniem żeńskim. Ludowa legenda opowiada o Katli, słynącej z gwałtownego charakteru robotnicy z pobliskiego Þykkvabæjarklaustur, która zabiła pasterza imieniem Barði i ukryła jego ciało w beczce skyr. Około pięciokilometrowa szczelina Kötlugjá na szczycie lodowca nosi jej imię.

Teren jest monitorowany przez czujniki sejsmiczne i mierniki wody, które wykrywają oznaki aktywności pod lodowcem. Podróżni mogą zwiedzać region z lokalnymi przewodnikami, którzy znają warunki bezpieczeństwa i trasy dostępu.

Wulkan uwalnia około czterech procent całego wulkanicznego dwutlenku węgla na świecie, nawet gdy nie erupcjonuje. To stałe uwalnianie gazu czyni go jednym z najważniejszych naturalnych źródeł dwutlenku węgla na Ziemi.