Bazylika św. Szczepana w Jerozolimie, bazylika katolicka w Jerozolimie, Izrael

Bazylika św. Stefana to kościół w Jerozolimie położony w pobliżu Bramy Damasceńskiej poza murami starego miasta, wyróżniający się prostym lecz solidnym stylem architektonicznym. Kompleks obejmuje główny kościół z białymi ścianami, spokojny dziedziniec i przylegające budynki francuskiej szkoły archeologii biblijnej.

Historia tego miejsca rozpoczyna się w roku 439, gdy cesarzowa Eudocia wybudowała kaplicę na cześć św. Stefana, którego relikwie odkryto w pobliskiej jaskini. Miejsce uległo zniszczeniu podczas perskich najazdów w roku 614 i późniejszych konfliktów podczas Krucjat, zanim francuscy mnisi pod kierunkiem Comte de Piellat odbudowali obecną bazylikę od 1882 roku i poświęcili ją w 1900 roku.

Imię św. Stefana przypomina diakona ukamienowanego w tym miejscu według starej tradycji; konkurencyjne miejsce znajduje się w dolinie Cedronu. Kościół przechowuje pamięć pierwszego męczennika, a francuscy dominikanie, którzy wznieśli go w 1900 roku, uczynili zeń kaplicę swojej Szkoły Biblijnej. W atrium stoi rzeźba przedstawiająca Stefana klęczącego podczas kamienowania.

Bazylika stoi przy Drodze Nabluskiej tuż za murami Starego Miasta, kilka minut pieszo na północ od Bramy Damasceńskiej. Jest kościołem klasztornym dominikańskiej École biblique et archéologique française, założonej w 1890 roku, dlatego wejście prowadzi przez teren szkoły. Atrium przykrywa dużą bizantyjską cysternę, w której wciąż jest woda; w prawej nawie mozaika leży pod dywanami, które można podnieść.

W 1885 roku, podczas przygotowywania terenu pod nowy klasztor, robotnicy odkryli dwie wykute w skale jaskinie grobowe z epoki żelaza II. Jaskinia 1 ma około 78 m² i mieściła 23 pochówki; jaskinia 2 ma około 94 m² i mieściła 28. Ich komory z ciosów i elementy w stylu asyryjskim datują je na późny VIII wiek p.n.e., a niektórzy badacze uważali je za grobowce późniejszych królów Judy.