Usha, Stanowisko archeologiczne w północnym Izraelu.

Usha to stanowisko archeologiczne w zachodniej Galilei, w pobliżu Kiryat Ata i lasu Kiryat Ata. Wykopaliska prowadzone od 2005 r. odsłoniły budynki publiczne, być może synagogę, domy prywatne, podwójną prasę do wina, prasę do oliwek, mykwę i cysterny. Park narodowy obejmuje też pozostałości arabskiej wsi Hawsha i maqam poświęcony Nabi Hushanowi.

Osada stała się ośrodkiem żydowskiej nauki około 135 roku n.e., kiedy Sanhedryn przenosił się tam po powstaniu Bar Kokhby. Ta zmiana uczyniła to miejsce ważnym dla zachowania żydowskich tradycji w trudnym okresie.

Hebrajska nazwa Usha przetrwała w nazwie Hawsha, arabskiej wsi stojącej na ruinach do 1948 r.; pobliski kibuc, założony w 1937 r., ją przywrócił. Wykopaliska prowadzone od 2005 r. odsłoniły dwie wykute w skale, otynkowane mykwy obok pras do wina i oliwy, używane od II do VI w., by robotnicy oczyszczali się przed wyrobem koszernej oliwy i wina. Odłamki jasnoniebieskiego i zielonego szkła oraz grudki surowego szkła wskazują na dmuchanie szkła, które badacze wiążą z rabinem Izaakiem Nappahą, którego imię pochodzi od hebrajskiego rdzenia „dmuchać”.

Miejsce leży w parku narodowym Stara Usza o powierzchni 263 dunamów, w lesie Kiryat Ata, obok ruin wsi Hawsha i maqamu Nabi Hushan. Jest częścią szlaku Sanhedrynu, oznakowanego kamieniami z cytatami z Miszny i Talmudu. Teren jest nierówny, z wykutymi w skale tłoczarniami, mykwą i cysternami.

W 2020 roku na stanowisku znaleziono liczącą 2000 lat lampkę oliwną. Prowadzone od 2005 roku wykopaliska Izraelskiego Urzędu Starożytności ze szkołą Nitzanei Zevulun odsłoniły też podwójną prasę do winogron, prasę do oliwek, mykwę i cysterny.