Istállós-kői Cave, Jaskinia prehistoryczna w Szilvásvárad, Węgry

Jaskinia Istállós-kői otwiera się na wysokości 546 m n.p.m. na zboczu Istállós-kő, 959 m, drugiego co do wysokości szczytu Gór Bükk. Jej duże trójkątne wejście biegnie wzdłuż linii uskoku geologicznego i prowadzi do jednej przestronnej sali. Ta nieczynna jaskinia źródłowa w wapieniu triasowym ma 57 m długości i 46 m rozciągłości poziomej, a jej 2,5-metrowy osad zawiera dwa warstwy osadnictwa z epoki kamienia.

Wykopaliska archeologiczne w 1912 roku ujawniły narzędzia kamienne, fragmenty ceramiki i szczątki zwierząt prehistorycznych, takich jak niedźwiedzie jaskiniowe, mamuty włochate i lwy jaskiniowe. Znaleziska te pokazują, że jaskinia była zamieszkiwana w różnych okresach i że kultury ludzkie szukały w niej schronienia przez bardzo długie czasy.

Nazwa oznacza „jaskinię stajennej skały”: góra wzięła nazwę od jaskini, która służyła jako stajnia. Wykopaliska ujawniły też palenisko z ceramiką kultury bükkskiej, ozdoby z muszli i spalone kości 27 młodych osób, interpretowane jako ślad rytualnego kanibalizmu. Większość znalezisk można oglądać w domu Orbána w Szilvásvárad.

Znakowany, serpentynowy szlak prowadzi do wejścia od źródła Szalajka. Jaskinia nie jest zamknięta i można ją zwiedzać swobodnie, bez latarki. Miejsce leży w strefie ścisłej ochrony Parku Narodowego Bükk, nad doliną Szalajka.

Znaleziono tu liczącą około 45 000 lat kość udową młodego niedźwiedzia jaskiniowego o długości 12 cm; część badaczy interpretuje ją jako kościany flet z trzema otworami, w który dmuchano w poprzek przez zamknięty dolny koniec. Obiekt wymienia się wśród najstarszych instrumentów muzycznych świata.