Church of St. Nicholas in Varoš, Przedromański kościół w dzielnicy Varoš, Split, Chorwacja

Kościół św. Mikołaja w Varošu to przedromańska jednonawowa budowla na planie krzyża greckiego, z prostokątną absydą i wpisanym transeptem. Cztery monolityczne antyczne kolumny z pałacu Dioklecjana, zwieńczone przedromańskimi kapitelami, podtrzymują podłużne i poprzeczne sklepienia kolebkowe. Na dachu znajduje się kwadratowa kopuła z trzema ślepymi arkadami z każdej strony, a kościół pokryty jest płytami kamiennymi. Ma 10,50 m długości z absydą i 5 m szerokości.

Budowę rozpoczęto w 1068 roku za Nemiry Mesagaliny i kontynuowali ją jej brat Ivan z żoną Tihą, którzy około 1100 roku dodali niską dzwonnicę. Kościół św. Mikołaja w Varošu jest poświadczony w 1119 roku. Pod koniec XVII wieku budowlę wydłużono na wschód i zachód, a zakrystia zastąpiła apsydę; restauracja w latach 1949–1951 przywróciła pierwotny kształt.

Miejscowi nazywają ją Crkva sv. Nikole na Stagnji; należy do grupy kościołów marjańskich u stóp Marjanu, dawniej zwanych de Pedemontis. Nadproże nosi łacińską inskrypcję z fundatorami: czcigodny obywatel Ivan, jego żona Tiha, a wewnątrz siostra Ivana, Stana.

Kościół znajduje się w dzielnicy Veli Varoš, w rejonie Stagnja u podnóża wzgórza Marjan, a dojść do niego można pieszo wąskimi uliczkami dzielnicy. Ma 10,50 m długości z absydą i 5 m szerokości, więc wnętrze jest niewielkie. Dzwonnica ścianowa stoi obecnie po południowej stronie budowli.

Kościół długo nazywano św. Mikołajem de Pedemontis, „u stóp wzgórza” Marjan, co zalicza go do tzw. kościołów marjańskich Splitu. Cztery kolumny we wnętrzu to monolity z pałacu Dioklecjana z przedromańskimi kapitelami. Fundatorka z 1068 r., Nemira Mesagalina, jest wymieniana wraz z bratem Ivanem i jego żoną Tihą.