Église monolithe, Saint-Émilion, Kościół wykuty w skale w Saint-Émilion, Francja

Monolityczny kościół w Saint-Émilion jest w całości wykuty w wapiennym zboczu pod place du Clocher i place des Créneaux. Jego nawa i dwie nawy boczne o niemal równych wymiarach dzielą się na sześć przęseł za sprawą szerokich monolitycznych filarów, a nawa główna wznosi się na jedenaście metrów. Fasada zachodnia ukazuje ostrołukowy portal z rzeźbionymi postaciami i trójkątny szczyt z centralnym medalionem.

Bretański mnich Émilion osiadł tu jako pustelnik i zmarł w 767 roku; jego uczniowie wykuli skromną podziemną komorę. Na początku XII wieku Pierre de Castillon, wicehrabia Aubeterre, kazał wykuć kościół z góry na dół, techniką poznaną w Kapadocji, jako memoria Grobu Świętego. Inskrypcja na trzecim południowym filarze nawy wspomina poświęcenie świętemu Émilionowi pod koniec XI lub na początku XII wieku.

Nazwa Saint-Émilion pochodzi od bretońskiego mnicha, który żył tu jako pustelnik i zmarł w 767 roku; jego uczniowie wykuli w skale skromną podziemną komorę. Kościół poświęcono później świętemu, o czym przypomina inskrypcja na trzecim południowym filarze nawy, siódmego dnia przed idami grudnia. Dzwonnica o wysokości 53 m jest najwyższym punktem miasteczka.

Do kościoła dochodzi się od place de l'Église Monolithe, między place du Clocher a niżej położonym placem; obecny kościół parafialny stoi około 100 metrów na północ przy rue du Clocher. Dzwonnica wznosi się na tarasie na poziomie place du Clocher i jest najwyższym punktem Saint-Émilion. Podziemne sale zwiedza się pieszo, a wejście na wieżę daje widok na miasto.

Kamieniarze usunęli około 15.000 metrów sześciennych wapienia, aby stworzyć tę podziemną przestrzeń. Ta ogromna ilość ilustruje lata intensywnej pracy stojące za tym dziełem architektonicznym.