Augustodunum, Stanowisko archeologiczne w Autun, Francja.

Augustodunum to stanowisko archeologiczne w Autun z wykopaną nekropolią z czasów rzymskich zawierającą ponad 230 grobów z mauzoleami, strukturami drewnianymi, budowlami z cegły, sarkofagami piaskowcowymi i trumnami ołowianymi. Szczątki pokazują różnorodność praktyk pogrzebowych i umiejętności rzemieślnicze włożone w pomniki funeracyjne z tego okresu.

August założył Augustodunum w latach 16–13 p.n.e. jako następcę Bibracte, oppidum Eduów, którego mieszkańcy stopniowo przenosili się do nowego miasta. Jako stolica Eduów było po Lugdunum najważniejszym miastem Galii Lugduńskiej i nosiło tytuł „soror et aemula Romae”. W 21 r. galijski wódz Juliusz Sakrowir opanował miasto podczas swojego buntu i po klęsce odebrał sobie życie. Oblężone przez siedem miesięcy w 270 r. i splądrowane przez uzurpatora Wiktoryna, zostało odbudowane za tetrarchii; 17 stycznia 350 r. obwołano tam cesarzem Magnencjusza.

Nazwa Augustodunum łączy Augusta z celtyckim -dun, „twierdza”. Tacyt pisał, że „cała najszlachetniejsza młodzież Galii” gromadziła się w jego szkołach, gdzie znano grekę i przybywali nauczyciele z Italii i Grecji. Retor Eumeniusz bronił szkół meńskich i pozostawił Burgundii mówcę o wielkiej sławie.

Odkryte pozostałości leżą na zboczu wzniesienia nad Arroux, podzielone między dolne i górne miasto. W teatrze o średnicy 148 m i około 15 000 miejsc odsłonięto orchestrę i część rzędów; drugi teatr przy tzw. świątyni Janusa jest słabiej wyeksponowany. Rzymskie mury obronne o długości 6 km i ich bramy można przejść pieszo po Autun.

Nazwa Augustodunum łączy imię Augustus z celtyckim -dun, czyli „twierdza”: dosłownie twierdza Augusta. Jego reprezentacyjny mur obronny długości 6025 metrów z 57 wieżami zajmował trzecie miejsce w Galii po Nîmes i Trewirze. Tak zwana świątynia Janusa zawdzięcza nazwę XVI-wiecznemu błędnemu odczytaniu nazwy miejscowej la Genetoye, oznaczającej rosnące tam żarnowce; czczone tam bóstwo pozostaje nieznane.