Église Saint-Léger de Cognac, Kościół romański w Cognac, Francja

Kościół Saint-Léger to kościół w centrum Cognac, którego części pochodzą od XII do XIX wieku. Jego fasada zachodnia, szeroka na nieco ponad dwanaście metrów, ma portal z czterema archiwoltami, z których zewnętrzna przedstawia znaki zodiaku i prace miesięcy. Dzwonnica z drugiej połowy XII wieku stoi po stronie północnej, a nie na zachodzie.

Drewniany kościół z XI wieku, założony przez benedyktynów z Ébreuil, poprzedzał obecną budowlę, rozpoczętą około 1130 roku jako kościół prioracki. W XIII wieku przebudowano transept i prezbiterium, w XIV sklepienia żebrowe zastąpiły kopuły, a Jean d'Orléans ofiarował w 1440 roku maswerkowe rozety w stylu flamboyant. W latach 1598–1622 kościół służył jako świątynia protestancka; Paul Abadie odrestaurował go w latach 1845–1860, a 28 maja 1883 został wpisany jako monument historique.

Cykl zodiakalny wyrzeźbiony na zewnętrznym archiwolcie portalu zachodniego łączy każdy znak z pracą miesiąca: mężczyzna przycinający drzewa dla Barana, kobieta piorąca bieliznę dla Lwa, winogrodnik w czasie winobrania dla Wagi. Rak przedstawiony jest jako żółw, a Strzelec jako kot, i oba znaki są zamienione, bez znanego wyjaśnienia. Muszla św. Jakuba między nimi wskazuje, że kościół był etapem na drugorzędnym szlaku do Composteli.

Kościół znajduje się na rue Aristide-Briand w sercu starego miasta Cognac i jest łatwo dostępny pieszo. Odwiedzający powinni planować przyjazd w regularne godziny otwarcia, pamiętając, że nabożeństwa mogą czasami ograniczyć dostęp.

Zewnętrzna archiwolta portalu zachodniego przedstawia dwanaście znaków zodiaku z pracami każdego miesiąca, a dwa są zamienione: Strzelec i Skorpion następują w odwrotnej kolejności, błędu tego żadne źródło nie wyjaśnia. Rak jest wyrzeźbiony jako żółw, a Strzelec jako kot, być może znaki wędrownych czeladników. Muszla przegrzebka między nimi wskazuje na szlak pielgrzymi do Santiago de Compostela, który biegnie jednak z dala od Cognac.