Κτίριο Πέμπτης Μεραρχίας, Historyczny budynek wojskowy w Chania, Grecja

Budynek Piątej Dywizji w Chanii to strukturalna wojskowa z symetrycznie rozmieszczonymi skrzydłami wokół wewnętrznego dziedzińca i dużymi przednimi otworami. Struktura wykazuje klasyczne proporcje z otwartymi przejściami łączącymi dziedziniec z przestrzeniami zewnętrznymi.

Wzniesiony w latach 1870-1880 pod panowaniem osmańskim na wzgórzu Kasteli w starej części Chanii, budynek służył jako rezydencja paszy. Po rewolucji 1897-1898 przeszedł na księcia Jerzego, wysokiego komisarza do 1905 roku. Podczas okupacji niemieckiej Gestapo urządziło tu swoją Kommandantur, a piwnice wykorzystywało jako cele tortur.

Budynek wykazuje język architektoniczny głównych ośrodków miejskich z późnoosmańskiego okresu na Krecie, z ścisłą symetrią i klasycznymi elementami fasady. Te cechy projektowe kształtują dziś krajobraz miasta i pokazują warstwę kulturalną tamtej epoki w przestrzeni publicznej.

Budynek stoi na wzgórzu Kasteli, w obrębie starego miasta Chanii. Już w 2009 roku jego problemy konstrukcyjne były poważne: Politechnika Kreteńska starała się wtedy rozpocząć prace wzmacniające w objętym ochroną obiekcie. Istniało opracowanie restauratorskie, lecz plan z 2010 roku, by umieścić tam Szkołę Sztuk Pięknych, utknął i nie podpisano umowy. W czerwcu 2021 roku miejsce znów zaczęło działać po ponownym zajęciu przez mieszkańców.

Od 2004 roku budynek jest używany przez grupę anarchistyczną, która zarządza przestrzenią i udostępnia strefy kulturalne dla uchodźców i migrantów. To niezwykłe użytkowanie pokazuje, jak historyczna struktura służy dziś celom społecznym.