Villa Mehmet Kapanci, Budynek chroniony przy Alei Vasilissis Olgas, Saloniki, Grecja.

Villa Mehmet Kapanci składa się z dwóch powiązanych struktur: głównego budynku mieszkalnego i przylegającej wieży wykazujących wpływy architektoniczne Europy Środkowej. Oba komponenty razem tworzą zintegrowany kompleks przy alei Vasilissis Olgas.

Mehmet Kapandji, bankier dönme i prezes Izby Handlowej Salonik, zamówił willę w latach 90. XIX wieku; zbudowano ją w latach 1893–1895 według planów włoskiego architekta Pietro Arrigoniego, na działce o powierzchni 4 000 m² nad morzem, w dzielnicy Hamidiye. W latach 1912–1913 mieszkał tu książę Mikołaj Grecki, a 19 maja 1913 roku w willi podpisano grecko-serbski traktat sojuszniczy. Eleftherios Venizelos rezydował tu podczas rządu tymczasowego w latach 1916–1917. Bank Narodowy Grecji kupił ją na aukcji w 1928 roku za 4 001 000 drachm.

Willa od 1997 roku mieści Centrum Kultury Salonik Fundacji Kulturalnej Narodowego Banku Grecji, po tym jak w 1989 roku otwarto ją jako centrum kulturalne dla północnej Grecji. Rodzina Kapandji należała do społeczności dönme, wywodzącej się z wygnanych z Hiszpanii w 1492 roku Żydów sefardyjskich; jej nazwisko miało brzmieć Caballere, czyli rycerz.

Zabytkowy budynek znajduje się pod adresem Vasilissis Olgas 108 i pozostaje dostępny dla zwiedzających zainteresowanych jego architekturą i wystawami. Przed wizytą warto sprawdzić bieżące informacje o wystawach i godzinach otwarcia za pośrednictwem fundacji kulturalnej.

Koszt budowy willi szacuje się na 40 000 złotych suwerenów, sumę znaczną jak na owe czasy. Jej działka obejmowała 4 000 m² nad Zatoką Termajską, a architekt Pietro Arrigoni wzniósł 300 metrów dalej na północ przy tej samej alei inną willę dla Ahmeta i Yusufa.