Agios Marcos, Średniowieczny kościół w Heraklionie, Grecja.

Agios Marcos to trzynawowa bazylika z podwyższoną nawą główną, zbudowana w stylu gotyckim w 1239 roku. Przed wejściem na fasadzie zachodniej znajduje się portyk, a z czterech przypór dodanych do północnego muru w XVI wieku zachowały się dwie. Dzwonnica, niegdyś z płaskim, blankowanym szczytem i zegarem, została po 1669 roku zastąpiona minaretem; ruiny minaretu stoją po południowej stronie.

Agios Marcos zaczęto wznosić w 1239 roku, gdy Wenecja przejęła Kretę po czwartej krucjacie; kamień węgielny położył łaciński biskup Ierapetry. Służyła doży i wysokim urzędnikom, których tam grzebano, a przy wejściu ogłaszano dekrety książęce. Trzęsienia ziemi uszkodziły ją w 1303, 1508, 1564 i 1595 roku, a do północnego muru dodano przypory. Po upadku Kandii w 1669 roku Defterdar Ahmet Pasza zamienił ją w meczet do 1915 roku; minaret rozebrano w 1924 roku, a renowację rozpoczęto w 1956 roku.

Kościół nie podlegał łacińskiej archidiecezji, lecz samemu doży Kandii, który wyznaczał primikiriosa lub kapelana do zarządzania nim; przy wejściu ogłaszano dekrety książęce, a urzędnicy składali tam przysięgę. Chowano w nim członków rodziny książęcej. Później Osmanie zniszczyli freski i groby, wyrzucając kości na zewnątrz, i wstawili mihrab oraz minbar.

Bazylika stoi przy ulicy Nymfon, tuż przy placu Eleftheriou Venizelou w centrum Heraklionu, i dociera się do niej pieszo przez deptak. Mieści dziś Muzeum Sztuk Wizualnych, więc zwiedza się ją jak galerię, a nie czynny kościół. Z czterech przypor dodanych do północnej ściany w XVI wieku zachowały się dwie i widać je z zewnątrz.

Nazwa oddaje cześć świętemu Markowi, patronowi Wenecji, odzwierciedlając głębokie więzi historyczne między Kretą a Republiką Wenecką. To poświęcenie ujawnia, jak obce potęgi pozostawiły swoje ślady poprzez religijne wybory nazw.