Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego, Archiwum w Dahlem, Berlin, Niemcy

Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego zajmuje w Berlinie-Dahlem budynek wzniesiony specjalnie w latach 1914–1924 według projektu Eduarda Fürstenaua, odnowiony i rozbudowany w 1999 roku. Jasnoszary dwukondygnacyjny gmach z czerwonym dachem czterospadowym ma trójkątny fronton z reliefem orła, a nad drewnianymi drzwiami widnieje napis PREUSSISCHES GEHEIMES STAATSARCHIV. Przechowuje około 38 000 metrów bieżących archiwaliów i bibliotekę liczącą około 185 000 tomów.

Archiwum sięga 1282 roku, kiedy to po raz pierwszy udokumentowano zbiór oficjalnych dokumentów margrabiego Brandenburgii. W 1598 roku elektor Joachim Fryderyk mianował Erasmusa Langenhaina pierwszym urzędnikiem odpowiedzialnym wyłącznie za archiwum, nadając mu ciągłość instytucjonalną. W 1803 roku zbiory powiększono o pruskie dokumenty rządowe, sądowe i regionalne, a instytucję przemianowano na Pruskie Archiwum Państwowe. Budynek w Dahlem wzniesiono w latach 1914–1924 według projektu Eduarda Fürstenaua.

Archiwum przechowuje zespoły lóż masońskich i archiwa rodzinne Brandenburgii-Prus obok akt państwowych. Nazwa pochodzi od honorowego tytułu „Tajne Archiwum Państwowe”, nadanego w połowie XVII wieku, gdy zbiory służyły jako osobisty depozyt pierwszego króla Prus pod archiwistą Christophem Schönebeckiem. Tytuł porzucono w 1803 roku, gdy instytucja stała się „Pruskim Archiwum Państwowym”, i przywrócono w 1963 roku.

Archiwum mieści się przy Archivstraße 12–14 w berlińskiej dzielnicy Dahlem (okręg Steglitz-Zehlendorf). Czytelnia przyjmuje badaczy po wcześniejszym zgłoszeniu; budynek odnowiono i rozbudowano w 1999 roku. Wejście widoczne na zdjęciu to drewniane podwójne drzwi pod reliefem orła z napisem PREUSSISCHES GEHEIMES STAATSARCHIV.

Budynek w Dahlem, zaprojektowany przez Eduarda Fürstenaua i wzniesiony w latach 1914–1924, ma trójkątny fronton z reliefem orła o rozpostartych skrzydłach nad napisem PREUSSISCHES GEHEIMES STAATSARCHIV. W czasie II wojny światowej większość zbiorów wywieziono w latach 1943–1944 do opuszczonych kopalń w Stassfurt i Schönebeck; archiwum w Królewcu ewakuowano do Getyngi wobec zbliżania się Armii Radzieckiej.