Gengxu New Army Uprising, Powstanie wojskowe w Guangzhou, Chiny

Powstanie Nowej Armii Gengxu było zbrojnym konfliktem między siłami rewolucyjnymi a wojskami rządu Qing w centrum Guangzhou. Bunt trwał przez krótki okres i zaangażował zarówno personel wojskowy, jak i lokalnych zwolenników ruchu republikańskiego.

Powstanie przygotował południowy oddział Tongmenghui z siedzibą w Hongkongu, z udziałem Zhu Zhixina, tłumacza w szkole prawa, oraz bezrobotnych oficerów Zhao Shenga i Ni Yingdiana z pierwszego pułku Nowej Armii Guangdongu. Punkt kontaktowy urządzono przy zaułku Jiyuan 5, Tianguanli, przy ulicy Haoxian, a Chen Jiongming udostępnił miejsce na broń. Powstanie zaplanowano na 24 lutego 1910 r., święto lampionów, lecz po starciu żołnierzy z policją 9 lutego generał Guangzhou Fugi kazał zamknąć miasto. 12 lutego Ni Yingdian zastrzelił dowódcę batalionu Qi Ruhana w obozie artylerii Yantang i wyprowadził żołnierzy; zatrzymany pod Niuwangmiao przez siły Li Zhuna został postrzelony i ścięty podczas rokowań, a pozbawieni dowódcy powstańcy rozproszyli się; po obu stronach było ponad 300 zabitych i rannych.

Wieża pamięci męczennika Ni Yingdiana stoi w jego rodzinnym mieście Hefei, na skrzyżowaniu Changjiang Middle Road i Huancheng East Road. W Guangzhou muzeum w Dongguan przechowuje odznakę z czasów republikańskich „Stowarzyszenia Pamięci Towarzyszy Pierwszego Powstania Gengxu Armii Guangdong“, w którego środku przedstawiono świątynię Niuwangmiao o czerwonych murach i zielonych dachówkach, gdzie pochowano poległych.

Poległych w powstaniu żołnierzy pochowano w Niuwangmiao, dziś przy Xianlie Middle Road 85; grób zrównano z ziemią w czasie rewolucji kulturalnej i odbudowano na tym samym miejscu w 1981 r. W rodzinnym mieście Ni Yingdiana, Hefei w Anhui, przy skrzyżowaniu Changjiang Middle Road i Huancheng East Road stoi jego wieża pamiątkowa. Muzeum w Dongguan przechowuje odznakę stowarzyszenia towarzyszy powstania Gengxu armii Guangdongu z czasów republikańskich, na której widnieje świątynia Niuwangmiao.

Powstanie zaplanowano na 24 lutego 1910, święto lampionów; w razie sukcesu tymczasowymi administratorami cywilnymi mieli zostać Qiu Fengjia i Chen Jiongming. Starcie z policją 9 lutego, w wigilię Nowego Roku, wymusiło wcześniejszy start: 12 lutego Ni Yingdian zastrzelił dowódcę batalionu Qi Ruhana w obozie artylerii Yantang i wyprowadził żołnierzy.