Mainamati, Stanowisko archeologiczne w Dystrykcie Cumilla, Bangladesz

Mainamati to niski, falisty łańcuch wzgórz w dystrykcie Cumilla, około 12 km od miasta Cumilla, z ponad 50 buddyjskimi osadami z VIII–XII wieku. Jego główny obiekt, Shalban Vihara, to kwadratowy klasztor o boku około 167,7 m, z murami grubości około 5 m, 115 celami wokół dziedzińca i krzyżową świątynią naprzeciw jedynej północnej bramy.

Region ten był ważnym buddyjskim ośrodkiem kulturalnym od VIII do XII wieku w regionie Vanga-Samatata. W tym okresie wybudowano liczne klasztory i świątynie, czyniąc go ważnym centrum życia religijnego i nauki.

Mainamati nosi imię królowej Mainamati, matki króla Govindachandry z dynastii Chandra. Ludowe pieśni z Comilli, „Mainamatir Gan”, opowiadają, że Govindachandra poślubił Adunę i Podunę, dwie córki króla Harish Pali. Stanowisko utożsamia się ze starożytnym miastem Jaykarmantabasaka, a jego terakotowe płytki przedstawiają zarówno wizerunki buddyjskie, jak i hinduskie.

Ruiny ciągną się wzdłuż pasma wzgórz Lalmai-Mainamati na zachód od miasta Comilla, około 12 km od niego i 114 km od Dhaki drogą krajową nr 1. Shalban Vihara leży w środku pasma, w Kotbari; Kutila Mura około 5 km na północ, na terenie kantony Comilla, a Charpatra Mura około 2,5 km na północny zachód od Kutila Mura. Założone w 1965 roku muzeum Mainamati stoi obok Shalban Vihara, więc warto zacząć od niego, zanim obejdzie się wzgórza.

Kutila Mura leży na spłaszczonym wzniesieniu około 5 km na północ od Shalban Vihara, na terenie garnizonu wojskowego w Comilli. Trzy stupy stoją obok siebie i przedstawiają Buddę, Dharmę i Sanghę. Do miejsca dochodzi się przez teren garnizonu, a obok znajduje się cmentarz z czasów kolonialnych.