Santa Rosa necropolis, Nekropolia w Watykanie

Nekropolia Santa Rosa to odkryty pod gołym niebem sektor rzymskiej nekropolii przy Via Triumphalis w Watykanie, odsłonięty w 2003 roku podczas budowy parkingu Santa Rosa. Zachowało się tu około czterdziestu budowli grobowych i ponad dwieście pojedynczych pochówków, głównie niewolników i wyzwoleńców, datowanych od 23 r. p.n.e. do 337 r. n.e. Osunięcie ziemi ze wzniesienia powyżej przykryło i ochroniłło to miejsce.

Sektor Santa Rosa odkryto w 2003 roku podczas budowy parkingu w Watykanie. Jego groby, głównie niewolników i wyzwoleńców, datuje się od 23 r. p.n.e. do 337 r. n.e. Osuwisko zbocza wzgórza powyżej zamknęło stanowisko, zachowując około czterdziestu budowli grobowych i ponad dwieście pojedynczych pochówków. Wykopaliska archeologów Muzeów Watykańskich ujawniły marmurowy sarkofag Publiusza Ceziliusza Wiktoryna (270–290 n.e.) oraz komorowy grobowiec Passienów.

Nazwa pochodzi od Via Triumphalis, drogi wiodącej do etruskiego miasta Veio, oddalonego o pół kilometra; prawo rzymskie nakazywało grzebać poza miastem, dlatego groby stały wzdłuż dróg. Napisy na cippusach i stelach podają często zawód lub pochodzenie zmarłego, obok wyposażenia grobowego. Wśród grobów jest grób Alcinusa, scenografa teatru Pompejusza, przedstawionego z dłutem i przyrządami pomiarowymi.

Do nekropolii wchodzi się przez Muzea Watykańskie, a bilety trzeba rezerwować z wyprzedzeniem; można wybrać samą nekropolię albo zwiedzanie połączone z muzeami. Trasa prowadzi pomostami na trzech poziomach, po jednym na każdą fazę budowy, więc są schody i nierówny grunt. Przed rezerwacją warto sprawdzić warunki i rodzaje zwiedzania.

Nekropolia zachowała się dzięki osunięciu ziemi ze wznoszącego się nad nią wzgórza, które ją zasypało i zamknęło aż do wykopalisk w 2003 roku, prowadzonych przez archeologów Muzeów Watykańskich podczas budowy parkingu Santa Rosa. Odkryto około czterdziestu budowli grobowych i ponad dwieście pojedynczych pochówków, niemal wszystkie w doskonałym stanie.