Acanceh, Stanowisko archeologiczne Majów w Jukatanie, Meksyk

Acanceh to stanowisko Majów położone w centrum współczesnego miasteczka o tej samej nazwie, 21 km na południowy wschód od Méridy. Przy głównym placu, obok kościoła, stoją Piramida i Pałac Stiuków. Piramida ma 15 m wysokości na podstawie do 30 m długości, z monumentalnymi maskami boga Kinich Ahau w stylu Puuc; pałac ma 50 m szerokości i 6 m wysokości, a jego stiukowy fryz długości około 13 m przedstawia małpy i nietoperze.

Acanceh założono w środkowym okresie preklasycznym, między 700 a 250 r. p.n.e., i stało się jednym z największych ośrodków Majów w północnym Jukatanie. Około 300–500 r. n.e. przybyli prawdopodobnie Itzowie podczas pierwszej migracji z rejonu jezior Bacalar, zakładając je równocześnie z Chichén Itzá, Izamal i T'Hó. Do około 1000 r. n.e. było ośrodkiem politycznym, potem podupadło w okresie postklasycznym; przed przybyciem Hiszpanów należało do Kuchkabalu Czakanów.

Architektura wykazuje wpływy z odległych regionów poprzez rzeźbione maski i rozbudowaną rzeźbę w kamieniu w Pałacu Sztuku. Zdobienia opowiadają o kontaktach handlowych i wymianie kulturowej na dużych dystansach.

Acanceh leży 21 km na południowy wschód od Méridy, przy zjeździe z drogi prowadzącej do Mayapán; ruiny znajdują się na głównym placu miasteczka, obok kościoła. Piramida i Pałac Stiuków są częściowo odrestaurowane i udostępnione zwiedzającym, natomiast nowo odkryte, badane struktury pozostają zamknięte. Stanowisko leży w obrębie współczesnej miejscowości, więc budowle ogląda się pieszo od placu.

Ukryte w warstwach kamienia piramidy znajdują się rzeźbione maski bóstw Majów pogrzebane w starszych fazach budowy. Te warstwowe struktury pokazują, jak Majowie przebudowywali swoje pomniki, zachowując starsze elementy poniżej.