Koko Crater, Stożek wulkaniczny w Hawaii Kai, Stany Zjednoczone

Koko Crater to wygasły stożek tufowy o wysokości 368 m (1208 stóp) i średnicy około 900 m, najwyższy i najlepiej zachowany stożek tufowy w okolicy. Tuf dzieli się na warstwy: górna, gruba na około 25 m, to tuf średnio- i gruboziarnisty z lapillami o średnicy 1–5 cm; dolna składa się z grubych lub masywnych lapilli z wtopionymi bombami i blokami wulkanicznymi. Dno krateru zajmuje 24-hektarowy ogród botaniczny.

Krater powstał około 7.000 lat temu podczas najnowszej aktywności wulkanicznej na Oahu. Podczas II wojny światowej amerykańskie wojsko zbudowało bunkry i linię kolejową na szczyt, które pozostały do 1966 roku.

Hawaiańska nazwa Kohelepelepe pochodzi z mitologii dotyczącej Pele, bogini wulkanu, i jej spotkania z Kamapuaa. Ta opowieść pozostaje częścią lokalnej tożsamości i łączy odwiedzających z duchowymi tradycjami wyspy.

Szlak przebiega wzdłuż dawnych torów kolejowych na stromym podjeździe z około 1.048 stopniami, co zwykle zajmuje 30 do 45 minut na dotarcie na szczyt. Odwiedzający powinni nosić solidne buty, wziąć ze sobą wodę i rozpocząć wcześnie, aby uniknąć popołudniowego upału.

Hawajska nazwa krateru, Kohelepelepe, oznacza wargi sromowe mniejsze Kapo, siostry Pele, która według legendy rzuciła tę część ciała w stronę Oʻahu, by odciągnąć świniogłowego Kamapuaʻa; pozostawiony głęboki odcisk to według wierzeń Koko Crater. Źródła angielskie oddają tę nazwę jako „vagina labia minor”.