Illiniza volcano, Szczyty wulkaniczne w Prowincji Cotopaxi, Ekwador.

Illiniza to stratowulkan w prowincji Cotopaxi złożony z dwóch pokrytych śniegiem szczytów, Illiniza Sur o wysokości 5248 m i Illiniza Norte o wysokości 5126 m, połączonych przełęczą długą na około kilometr. Leży w rezerwacie ekologicznym Los Illinizas, około 100 km na południowy zachód od Quito i 33 km na północ od Latacungi. Większość przewodników pisze Iliniza, przez jedno l.

Edward Whymper dwukrotnie bezskutecznie próbował dokonać pierwszego wejścia na Iliniza Sur; w 1880 roku szczyt osiągnęli jego włoscy przewodnicy Jean-Antoine Carrel i Louis Carrel. Szczyt północny został po raz pierwszy zdobyty w 1912 roku przez Ekwadorczyków Nicolása Martíneza i Alejandro Villavicencio.

Nazwa pochodzi od słów języka kunza oznaczających „męskie wzgórze”. Większość przewodników, m.in. Lonely Planet Ecuador i Ecuador: A Climbing Guide, pisze ją przez jedno „l”, czyli Iliniza. Dwa szczyty rozdziela siodło długości około kilometra, a skromne schronisko między nimi ma kuchenki gazowe, garnki i łóżka piętrowe.

Schronisko górskie między dwoma szczytami oferuje podstawowe udogodnienia takie jak kuchenki i prycze do spania, co pomaga wspinaczom zaplanować swoje podejście. Szczyt południowy wymaga sprzętu technicznego i doświadczenia, podczas gdy północny szczyt ma łatwiejsze trasy wspinaczki skalnej.

Anglik Edward Whymper dwukrotnie bezskutecznie próbował wejść na Iliniza Sur, zanim w 1880 roku dokonali tego jego włoscy przewodnicy Jean-Antoine i Louis Carrel. Na szczyt północny trzeba było czekać do 1912 roku, gdy pierwszego wejścia dokonali Ekwadorczycy Nicolás Martínez i Alejandro Villavicencio.