Pemzashen Church, Kościół z VII wieku w Pemzashen, Armenia.

Kościół w Pemzashen to siedemnastowieczny? Nie, z VII wieku budynek o krzyżowym planie centralnym z zachowanym ośmiokątnym bębnem i czterema małymi oknami. Kopuła zawaliła się, ale geometryczny gzyms pod nią przetrwał. Boczna kaplica z osobnym wejściem przylega do głównego portalu, a tylne elewacje kościoła i kaplicy są częściowo w ruinie.

Budynek pochodzi z 7. wieku i stoi obok pozostałości bazyliki z 5. wieku. Ta lokalizacja wyznacza miejsce ciągłego znaczenia religijnego, które obejmuje co najmniej dwa wieki w prowincji Shirak.

Nadproże głównego portalu zdobi relief przedstawiający Marię z Dzieciątkiem Jezus, z aniołem po każdej stronie zstępującym ku niej i dwiema postaciami niosącymi dary. Anioł i postać po prawej oraz twarze niemal wszystkich pozostałych zostały zniszczone; twarz zachowała tylko stojąca postać po prawej.

Cerkiew stoi tuż przy głównej drodze przez Pemzashen, więc łatwo do niej dojść pieszo z centrum wsi. Tylne elewacje cerkwi i jej bocznej kaplicy są częściowo w ruinie, a resztki zawalonych murów wskazują, gdzie przy przedniej elewacji stały niegdyś inne pomieszczenia; uważaj na kamienie pod stopami.

Boczna kaplica ma własne wejście tuż obok głównego portalu, więc można było z niej korzystać bez przechodzenia przez nawę. Na głównym nadprożu anioł i postać po prawej zostały niemal całkowicie zniszczone, lecz tkanina anioła przetrwała, a jedna stojąca postać zachowała twarz.