Velemlokárium, Centrum ochrony płazów w Zoo Praga, Republika Czeska

Dom Salamandry Olbrzymiej (Velemlokárium) to energooszczędny pawilon o powierzchni 186 m² w dolnej części Zoo w Pradze, otwarty w maju 2014 i obsypany ziemią, tak że wygląda jak trawiaste wzgórze. Jego zbiorniki naśladują chińską rzekę górską: dwa ogląda się z góry, jeden z dołu, a dwa z boku, wśród sztucznych skał, nawisów i oświetlonej roślinności. Największy zbiornik z widokiem bocznym zamieszkują salamandry olbrzymie chińskie.

Pomysł osobnego pawilonu dla salamander olbrzymich chińskich powstał w latach 2009–2010, a budowa trwała od 2012 do 2014 roku; w 2013 roku powódź nawiedziła prawie ukończony budynek. Został otwarty w maju 2014 roku jako pierwszy na świecie samodzielny budynek dla tych płazów. Samiec Karlo, wypożyczony z muzeum historii naturalnej w Karlsruhe, pozostał na stałe i zmarł w grudniu 2024 roku w wieku około 47 lat, mierząc 161 cm.

Pawilon łączy salamandry z powieścią Karela Čapka Wojna z salamandrami (1936), której płazy zainspirowane są tym gatunkiem. W kąciku audio dwa fotele ze słuchawkami odtwarzają fragmenty czytane przez aktora Jiříego Lábusa, także w wersjach obcojęzycznych. Z tyłu stoi model salamandry w naturalnej wielkości, a największe młode otrzymały imiona Andy i Boleslav Jablonský, zaczerpnięte z postaci Čapka.

Placówka znajduje się na terenie zoo i jest dostępna autobusem linii 112 ze stacji metra. Warto przeznaczyć dodatkowy czas na obserwację przez szybki szklane, ponieważ zwierzęta nie zawsze wykazują aktywne zachowanie.

Samiec Karlo, wypożyczony w 2014 r. przez Muzeum Historii Naturalnej w Karlsruhe, został na stałe i w chwili śmierci w grudniu 2024 r. mierzył 161 cm przy 38,8 kg, mając około 47 lat. Samiec Šmíca, dotąd uważany za samicę, zajął główny zbiornik.