Brno Observatory and Planetarium, Obserwatorium astronomiczne i planetarium w Kraví hora, Brno, Republika Czeska

Obserwatorium i Planetarium w Brnie to obiekt astronomiczny usytuowany na wzgórzu w dzielnicy Brno-střed, łączący teleskopy optyczne do bezpośredniej obserwacji nieba z cyfrowym systemem projekcji kopułowej. W budynku znajdują się platformy obserwacyjne oraz okrągła sala, w której nocne niebo jest wyświetlane na zakrzywionym suficie.

Budowę rozpoczęto pierwszym wykopem 30 sierpnia 1948 roku, a dwie siedmiometrowe kopuły służyły do obserwacji od lata 1953 roku; obserwatorium uroczyście otwarto 16 października 1954 roku pod kierownictwem pierwszego dyrektora Oto Obůrki. W 1959 roku powstał budynek z salą wykładową i małym planetarium ZKP-1, a w październiku 1991 roku otwarto planetarium Spacemaster. W 1973 roku nadano mu imię Mikołaja Kopernika, a 1 grudnia 2010 roku przyjęło obecną nazwę.

Planetarium jest regularnym miejscem wycieczek szkolnych z całego regionu, gdzie wiele dzieci po raz pierwszy naprawdę ogląda nocne niebo. Pokazy odbywają się w języku czeskim, ale jakość projekcji w kopule sprawia, że można je śledzić nawet bez znajomości języka.

Obiekt leży na wzgórzu i jest dostępny komunikacją miejską, choć ostatni odcinek trasy wymaga krótkiego podejścia pod górę. Wieczorne seanse szybko się zapełniają, dlatego warto zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem.

Kopuła dużego planetarium sięga 318 m n.p.m. i jest najwyższym punktem w promieniu kilku kilometrów. W latach 1991–2013 mieścił się w niej projektor Carl Zeiss Jena Spacemaster na hydraulicznej platformie, którą można było opuszczać do piwnicy; w 2013 r. zastąpił go system hybrydowy łączący mały projektor analogowy z projektorami cyfrowymi dostarczonymi z USA, Francji i Japonii.