St. Nicholas Cathedral, Prawosławna katedra w Kazaniu, Rosja.

Sobór św. Mikołaja to zespół przy ulicy Baumana złożony z dwóch połączonych cerkwi: otynkowanej ceglanej cerkwi Nikoło-Nizskiej z 1885 roku, jednonawowej z jedną kopułą i jedną apsydą, w stylu eklektycznym z elementami klasycystycznymi, oraz pięciokopułowej cerkwi Pokrowskiej. Pięciokondygnacyjna dzwonnica i kaplica stoją osobno. Zachodnia fasada przy ulicy Baumana mieści główne wejście, ujęte w prostokątne nisze.

Drewniany kościół św. Mikołaja stał tu już w 1565 roku; pod koniec XVII wieku zastąpiono go świątynią murowaną. Obecny sobór św. Mikołaja Dolnego zbudowano w 1885 roku dzięki funduszom kupców, m.in. Szczetinkina, Zausajłowa, Swiesznikowa i Gorinowa, których nazwiska widnieją na tablicy pamiątkowej. Zamknięty w 1930 roku, został przekazany wspólnocie prawosławnej w 1946 roku i poświęcony jako sobór św. Mikołaja 22 marca 1947 roku.

Nazwa Nikolsky odróżnia ją od innych kazańskich cerkwi pod wezwaniem św. Mikołaja; „Nizskaja” odnosi się do jej niższego położenia względem sąsiedniej cerkwi św. Mikołaja Gościnnego. Od 1947 roku 22 marca obchodzone jest jako święto patronalne soboru ku czci Czterdziestu Męczenników z Sebasty, dla których poświęcono boczny ołtarz.

Zespół stoi przy ulicy Baumana, pieszym szlaku starego miasta, w rejonie wachitowskim. Wejście do cerkwi św. Mikołaja wychodzi na ulicę, a drugie drzwi otwierają się od południa na dziedziniec cerkiewny. Dzwonnica i pięciokopułowa kaplica św. Jana Wojownika stoją osobno, poza połączonymi ze sobą dwiema cerkwiami.

Nazwa „Nizskaja” odróżnia cerkiew od innych kazańskich świątyń pod wezwaniem św. Mikołaja, z których niektóre stały kilkadziesiąt metrów dalej; wskazywała na niższe położenie terenu względem sąsiedniej cerkwi św. Mikołaja Gostinego. Tablica na ścianie wymienia kupców, którzy sfinansowali budowę z 1885 roku, lecz tylko jeden z nich, G. N. Gorinow, był tutejszym parafianinem.