St. Francis Xavier Cathedral, Katedra rzymskokatolicka w Bańskiej Bystrzycy, Słowacja.

Katedra św. Franciszka Ksawerego to ceglana konstrukcja z dwoma wieżami zwieńczonymi cebulastymi kopułami widocznymi na placu Powstania Narodowego Słowacji. Główne wejście jest oprawione czterema kolumnami toskańskimi, które nadają budynkowi klasyczne proporcje.

Gotycka kaplica jest po raz pierwszy wzmiankowana w tym miejscu w testamencie Königsbergera z 1503 roku; w XVI wieku, gdy Banská Bystrica była w rękach protestantów, pozostawała jedynym rzymskokatolickim miejscem kultu w mieście. Jezuici osiedlili się tu w 1647 roku, w latach 1695–1701 zbudowali na tym terenie swoje kolegium i w 1702 roku rozpoczęli budowę kościoła jako kopii Gesù w Rzymie. Prace wstrzymały w 1703 roku antyhabsburskie wojska Franciszka II Rakoczego, wznowiono je w 1709 roku, a kościół poświęcono 24 września 1715 roku. Jezuici opuścili kościół w lipcu 1773 roku po kasacie zakonu przez papieża Klemensa XIV; od 1776 roku jest on siedzibą diecezji.

Miejscowi nazywają ją często Kapitulský kostol, kościołem kapituły, ponieważ od 1776 roku jest siedzibą diecezji. Jezuici, którzy ją zbudowali, zostali wygnani w lipcu 1773 roku, gdy papież Klemens XIV zniósł zakon, a kościół przeszedł na diecezję. Nazwa czci jezuickiego misjonarza Franciszka Ksawerego.

Katedra jest łatwo rozpoznawalna z ulicy, a regularne nabożeństwa odbywają się przy Namestie SNP 27. Odwiedzający powinni pamiętać, że to aktywne miejsce modlitwy, gdzie oczekuje się szacunkowego zachowania.

Kościół zaczęto wznosić w 1702 roku jako kopię rzymskiego kościoła Il Gesù, ale wieże nie należały do tego projektu: fasada pozostawała bez wieży do 1844 roku, gdy podczas dużej przebudowy dodano dwie wieże z cebulastymi hełmami. Jezuici, którzy rozpoczęli budowę, zostali wygnani w lipcu 1773 roku, gdy papież Klemens XIV zniósł zakon.