Betalov spodmol, Stanowisko archeologiczne w pobliżu Postojnej, Słowenia
Betalov spodmol to krasowe schronisko na zboczu nad drogą Postojna–Bukovje, około 2 km na północny zachód od Postojny. Jego wejście powstało w wyniku zawalenia stropu jaskini o długości 174 m, wyżłobionej przez rzekę Pivkę. Wykopaliska odsłoniły profil o głębokości ponad 10 m z ośmioma horyzontami kulturowymi; pięć warstw zawierało narzędzia kamienne i kości ponad 2400 zwierząt.
Franco Anelli prowadził wykopaliska w latach 1933–1939, odkrywając paleolityczne artefakty i szczątki fauny, lecz większość jego pracy pozostała nieopublikowana, a dokumentacja zaginęła. Srečko Brodar wznowił systematyczną rejestrację w latach 1947–1953, dokumentując profil o głębokości ponad 10 metrów z ośmioma horyzontami kulturowymi. Najstarsze warstwy, przypisane interglacjałowi Mindel-Riss, zawierały narzędzia proto-mustierskie i kości niedźwiedzia Deningera datowane na około 300 000 lat. 22 grudnia 1984 roku stanowisko uznano za zabytek o znaczeniu lokalnym.
Nazwa Betalov spodmol oznacza po słoweńsku „wgłębienie Betala”; stanowisko leży około 2 km na północny zachód od Postojny, tuż nad drogą Postojna–Bukovje. Obok Divje babe I i Potočki zijalki należy do trzech najważniejszych słoweńskich paleolitycznych stanowisk jaskiniowych. Od 22 grudnia 1984 roku jest chronione jako zabytek o znaczeniu lokalnym, wpisany pod numerem 859.
Schronisko leży na zboczu tuż nad drogą Postojna–Bukovje, około 2 km na północny zachód od Postojny, i dociera się do niego pieszo od skraju drogi. Wejście to otwór powstały w wyniku zawalenia stropu, a nie zagospodarowana jaskinia turystyczna: nie ma pomostów, oświetlenia ani barierek. Odkryty profil ma ponad 10 m głębokości, a osady są chronione jako zabytek o znaczeniu lokalnym; oglądaj odsłonięcia bez dotykania ich i wchodzenia na nie.
Profil o miąższości 10 metrów obejmuje osiem horyzontów kulturowych; pięć odrębnych warstw dostarczyło kości ponad 2400 zwierząt wraz z narzędziami kamiennymi. Najstarsza warstwa, licząca około 300 000 lat, zawierała narzędzia protomustierskie i kości niedźwiedzia Deningera. Dokumentacja wykopalisk Franco Anellego (1933–1939) zaginęła, dlatego znacznej części jego materiału z późnego plejstocenu nie można już umieścić w kontekście stratygraficznym.
Społeczność ciekawych świata podróżników
AroundUs gromadzi tysiące wyselekcjonowanych miejsc, lokalnych wskazówek i ukrytych perełek, wzbogacanych codziennie przez ponad 95 355 współtwórców z całego świata.