Cidadela, cidade velha e fortificações de Derbent, Starożytny kompleks fortyfikacyjny w Derbencie, Rosja

Cytadela w Derbencie to przedarabska twierdza Naryn-kala, wzniesiona na wzgórzu w górnym mieście i połączona z Morzem Kaspijskim dwoma równoległymi murami. Ma nieregularny plan, około 280 m długości i 180 m szerokości, zajmuje 4,5 ha; mury grubości 2,5–3,5 m i wysokości 20–25 m wzmacniają niewielkie baszty rozmieszczone co 20–30 m. Mur sasanidzki rozpoznać można po dwóch rzędach starannie obrobionych bloków kamiennych, przylegających bez zaprawy, z gruzem i zaprawą wapienną między nimi.

Derbent strzegł od I tysiąclecia p.n.e. przesmyku o szerokości zaledwie 3 km między Morzem Kaspijskim a zboczami Kaukazu, na szlaku handlowym północ-południe. Sasanidzki władca Jazdegerd I kazał w V wieku wznieść twierdzę i mury z cegły suszonej; Chosrow I (531-579) przebudował je z bloków kamiennych. Fortyfikacje służyły piętnaście stuleci, do aneksji rosyjskiej w XIX wieku.

Wykuta w skale cysterna Krzyżowa była prawdopodobnie chrześcijańską świątynią, zanim przekształcono ją w zbiornik na wodę z okolicznych gór. Łaźnia chana z XVI–XVII wieku, częściowo zagłębiona w ziemi, oraz pałac chana z XVIII wieku, którego główny portal przetrwał, pokazują, jak późniejsi władcy budowali wewnątrz fortecy.

Spacer przez twierdzę to najlepszy sposób na zbadanie jej różnych poziomów i sekcji w swoim tempie. Poświęć czas na nawigację przez wąskie przejścia i wspinanie się na różne części, aby zrozumieć, jak były zorganizowane systemy obrony.

W cytadeli znajduje się zbiornik wodny Krzyża, komora wykuta w skale, prawdopodobnie chrześcijańska świątynia, zanim przekształcono ją w cysternę na wodę doprowadzaną z okolicznych gór. Obok średniowieczny loch o głębokości 11 m i powierzchni 25 m² ma pochyłe ściany, które uniemożliwiają ucieczkę przez wspinanie.