Nezhegolsk, Federalna twierdza dziedzictwa kulturowego w obwodzie biełgorodzkim, Rosja.

Nezhegolsk to XVII-wieczne miasto-twierdza na linii obronnej biełgorodzkiej; jego pozostałości (wały ziemne i fosy) wznoszą się na wysokim prawym brzegu rzeki Nieżegol, na wschodnim skraju wsi Nieżegol. Ziemne miasto było kwadratowe, o obwodzie około 600 sażeni, z drewnianymi wieżami w każdym narożniku i dwiema wieżami bramnymi; dziś na szczycie znajduje się cmentarz z dużym drewnianym krzyżem i cerkiew.

Wiosną 1647 roku w pobliżu wsi Nieżegol, na wysokim prawym brzegu rzeki Nieżegol, rozpoczęto budowę ostrogu dla obrony przed najazdami Tatarów krymskich. W 1654 roku z rozkazu cara Aleksego Michajłowicza na tej podstawie założono miasto Nieżegolsk, zasiedlone Czerkasami i rosyjskimi ludźmi służebnymi. Żołnierze pułkownika Aleksandra Kraftertowa i jego brata Jagana zbudowali ziemne miasto, które przetrwało ponad 150 lat.

Nazwa Nezhegolsk przekształciła się w Nizhegolsky, a potem w Nizhe-Gol. Wśród osadników byli Kozacy czerkascy, upamiętnieni ulicą Kazatskaja, oraz rosyjscy służebni przesiedleni z Biełgorodu, Koroczy, Bolchowca i Karpowa. Kozackie opowieści i pieśni przetrwały wśród okolicznych mieszkańców do XX wieku.

Grodzisko leży na wschodnim skraju wsi Nieżegol, na wysokim prawym brzegu rzeki Nieżegol. Obecnie na terenie znajduje się wiejski cmentarz, a wśród grobów stoją duży drewniany krzyż i cerkiew. Zachowały się wały i studnia poniżej wzgórza; kopanie w wałach i fosach oraz prywatne wykopaliska są zabronione i karane grzywną do 200 tys. rubli.

Dziś miejsce to cmentarz wsi: duży drewniany krzyż upamiętnia grodzisko, a cerkiew zajmuje teren dawnej twierdzy. Poniżej zachowała się studnia, do której prowadziło tajne przejście z Nieżegolska. Rozkopywanie wałów lub prywatne wykopaliska grożą grzywną do 200 tys. rubli.