Narodowy Bank Polski, Neoklasyczny budynek bankowy przy ulicy Basztowej, Kraków, Polska.

Gmach NBP przy ulicy Basztowej 20 to dom bankowy w nurcie klasycyzmu akademickiego, wzniesiony w latach 1921–1925 między placem Jana Matejki a ulicą Zacisze. Fasadę zdobi ryzalit z czterema kolumnami w wielkim porządku jońskim, belweder i attyka; cokół wykonano z wapienia, resztę z płyt sztucznego kamienia. Szczyt wieńczą czerwono-brązowe rzeźby rolnictwa i przemysłu Karola Hukana, a reliefy attyki, w tym „Byczki” od zachodu, wyrzeźbił Stanisław Popławski.

Zbudowany między 1921 a 1925 rokiem, zaprojektowany przez architektów Kazimierza Wyczińskiego i Teodora Hoffmanna jako siedziba Banku Polskiego. Budynek stał się symbolem nowoczesnej polskiej architektury okresu międzywojennego.

W miejscu tym stał zajazd, potem Hotel Lwowski (od 1879 „Centralny”) oraz kamienica czynszowa przy ulicy Zacisze, w której w latach 1883–1895 mieszkał Stanisław Wyspiański pod opieką ciotki Joanny i jej męża Kazimierza Stankiewicza. Po powrocie z Paryża artysta urządził pierwszą krakowską pracownię w mieszkaniu wuja Kazimierza Rogowskiego, sąsiada Stankiewiczów. W 2017 roku na rogu elewacji wmurowano tablice upamiętniające Wyspiańskiego i Feliksa Młynarskiego.

Gmach stoi przy ulicy Basztowej 20, między placem Jana Matejki a ulicą Zacisze na Kleparzu, tuż za staromiejskim obwarowaniem. Podczas remontu w latach 2015–2016 wykonano nowe wejście od strony placu Matejki. Na narożnej elewacji wiszą tablice upamiętniające Stanisława Wyspiańskiego i Feliksa Młynarskiego.

Remont generalny w latach 2015–2016 przywrócił sali operacyjnej pierwotną posadzkę w wzór szachownicy i odtworzył jej przedwojenny wystrój, usunięty podczas przebudowy w latach 70., gdy wstawiono ścianki z zielonego kamienia. Nowe wejście wykonano od strony placu Matejki, a dawne mieszkania na piętrach zamieniono na biura.