Cerkiew Zaśnięcia Przeświętej Bogarodzicy w Bałuciance, Cerkiew prawosławna w Bałuciance, Polska.

Cerkiew Zaśnięcia Przeświętej Bogarodzicy w Bałuciance to drewniana cerkiew o konstrukcji zrębowej, zbudowana około 1750, trójdzielna: mniejsze prostokątne prezbiterium, nawa i wieża o ścianach zwężających się ku górze. Nad nawą i sanktuarium znajdują się pozorne ośmiopolowe kopuły na trompach, a dach i ściany pokrywa gont. Obok stoi murowana z kamienia dzwonnica parawanowa.

Cerkiew powstała prawdopodobnie w XVII wieku; 1750 to najstarsza data wyryta w nadprożu. Do 1784 podlegała parochii w Wołtuszowej, potem parafii w Desznie, a gruntowne remonty przeszła w 1820 i 1899, gdy usunięto izbicę wieży i pokryto dach blachą. Po wysiedleniu Łemków w 1946 przejął ją kościół rzymskokatolicki i użytkował do czerwca 2003.

Nazwa cerkwi odnosi się do Zaśnięcia Bogarodzicy, obchodzonego 28 sierpnia według kalendarza juliańskiego. Ikonostas łączy barokową snycerkę z drugiej połowy XVII wieku z późniejszą pracą barokową z początku XVIII wieku. Rokokowy ołtarz główny z 1783 roku zawiera obraz Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej, a na południowej ścianie wisi ludowa kopia cudownego Chrystusa z Kobylanki.

Cerkiew stoi w Bałuciance, do której prowadzą drogi lokalne z okolic Królikowa Polskiego; ostatni odcinek jest nieutwardzony i nierówny, więc przydadzą się mocne buty. Teren otacza niski murek z kamienia łamanego, a obok budynku znajduje się mały cmentarz. To dawna cerkiew parafialna, dlatego przed planowaną wizytą we wnętrzu warto zapytać na miejscu.

Najstarsze w Polsce carskie wrota szkoły halickiej, datowane na XV wiek, pochodzą z tej cerkwi i są dziś stałym eksponatem Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. W cerkwi zachował się też świecznik z przełomu XVIII i XIX wieku, a na południowej ścianie wisi ludowa kopia cudownego obrazu Chrystusa z Kobylanki.