Kościół św. Krzyża w Braniewie, Kościół barokowy w Braniewie, Polska.
Sanktuarium Świętego Krzyża to barokowy kościół wzniesiony na planie krzyża greckiego, z kopułą na skrzyżowaniu. Jest to budowla ceglana, otynkowana, a jej elewacje zdobią nisze z posągami. Wnętrze dzielą pilastry podtrzymujące belkowanie; sklepienia kolebkowe ramion mają złoconą dekorację sztukatorską, a czasza kopuły polichromię wykonaną w 1951 roku. Po obu stronach prezbiterium znajdują się dwie zakrystie ze sklepieniami krzyżowymi.
Obecny murowany kościół został zatwierdzony w 1722 roku przez biskupa warmińskiego Teodora Andrzeja Potockiego; kamień węgielny położono 1 lipca 1723, a konsekracji dokonał 2 września 1731 biskup pomocniczy Michał Remigiusz Łaszewski. Kopułę ukończono dopiero w 1742 roku. Świątynia zastąpiła wcześniejsze drewniane kaplice spalone po uderzeniach piorunów, a cudowny obraz Trójcy Świętej namalowany przez Lorenza Maaßa w 1625 roku uroczyście wprowadzono do niej w 1672 roku.
Nazwa nawiązuje do relikwii Krzyża Świętego, a dekretem z 9 września 2009 roku kościół otrzymał status Archidiecezjalnego Sanktuarium Krzyża Świętego. W ołtarzu głównym z 1738 roku, wykonanym w reszelskim warsztacie Jana Chrystiana Schmidta, znajduje się obraz „Tronu Łaski” namalowany w 1625 roku przez Lorenza Maaßa, a powyżej wizerunek św. Jana Nepomucena, drugiego patrona. Ołtarze boczne z pierwszej połowy XVIII wieku dedykowane są Matce Bożej Bolesnej i św. Walentemu.
Kościół ma plan krzyża greckiego z kopułą na przecięciu naw, co najlepiej widać ze środka; prezbiterium flankują dwie zakrystie ze sklepieniami krzyżowymi. Redemptoryści, obecni od 1923 roku i ponownie po 1945, wznieśli sąsiedni klasztor w stylu nawiązującym do świątyni. Budowla figuruje w rejestrze zabytków miasta.
Ściany kościoła są otynkowane, nie z nieotynkowanej cegły; niemieccy redemptoryści przejęli opiekę nad świątynią w 1923 roku i wznieśli klasztor w stylu nawiązującym do kościoła. Kopuła została ukończona dopiero w 1742 roku, jedenaście lat po konsekracji. W wewnętrznym portalu malowidła na szkle przedstawiają Znalezienie i Podwyższenie Krzyża Świętego.
Społeczność ciekawych świata podróżników
AroundUs gromadzi tysiące wyselekcjonowanych miejsc, lokalnych wskazówek i ukrytych perełek, wzbogacanych codziennie przez ponad 95 354 współtwórców z całego świata.